Τον κώδωνα του κινδύνου για πάγωμα εργασιών σε εν εξελίξει έργα και γαϊτανάκι δικαστικών εμπλοκών, τη στιγμή μάλιστα που τα ορόσημα των χρηματοδοτήσεων είναι ασφυκτικά, κρούει σύσσωμος ο εργοληπτικός κόσμος.
Οι τεράστιες αυξήσεις λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που τριπλασίασε τις τιμές υλικών και έκανε ασανσέρ το κόστος των καυσίμων, ένωσαν για πρώτη φορά από τους μικρότερους εργολήπτες ως τους μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους, που ζητούν παρεμβάσεις – ανάσα για τον κλάδο.
Σε κοινή συνέντευξη Τύπου, οι φορείς του τεχνικού κόσμου, ΣΑΤΕ, ΠΕΣΕΔΕ, ΠΕΔΜΕΔΕ και ΣΤΕΑΤ, έβαλαν στο τραπέζι μια λύση σε τρεις άξονες: αναθεώρηση τιμών δημοσίων έργων, εξάμηνη παράταση και αποζημίωση για όσες εταιρείες δεν κάνουν χρήση της παράτασης, αλλά επιλέξουν να προχωρήσουν τα έργα.
Πρόκειται για μια δέσμη μέτρων, στα πρότυπα εκείνης που εφαρμόστηκε το 2022 για την ανάσχεση των επιπτώσεων του πολέμου στην Ουκρανία. Τότε, καθιερώθηκε ένα εξάμηνο τράτο ή εναλλακτικά πριμ 5% επί του ανεκτέλεστου υπολοίπου κάθε σύμβασης, μόνο για ολοκληρωμένα και χωρίς καθυστερήσεις έργα.
«Τα προβλήματα που έφερε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, έχουν φτάσει τον κατασκευαστικό κλάδο σε αδιέξοδο λόγω της αύξησης του κόστους», είπε εισαγωγικά ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ, Ζαχαρίας Αθουσάκης. Ενώ, από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΠΕΣΕΔΕ, Φώτης Κουβουκλώτης τόνισε: «Έχουμε ξεφύγει πλέον από τα όρια του επιχειρηματικού ρίσκου και των αντοχών μιας οποιαδήποτε επιχείρησης».
Ανεπαρκής η αναθεώρηση του 2022
Ο κ. Αθουσάκης εστίασε αποκλειστικά στην ενεργοποίηση του μηχανισμού συντελεστών αναθεώρησης, θυμίζοντας ότι αυτό έγινε μόνο για το πρώτο τρίμηνο του 2022, και μάλιστα μερικώς αφού αφορούσε κάποια υλικά, αλλά όχι εργατικά, καύσιμα ή κόστος μηχανημάτων έργων.
Όπως είπε χαρακτηριστικά, η κάλυψη αυτής της αναθεώρησης δεν ξεπέρασε το 30% των πραγματικών αυξήσεων που έφερε ο πόλεμος στην Ουκρανία, με αποτέλεσμα η νέα πολεμική συνθήκη να δυσχεραίνει περαιτέρω τη θέση του κλάδου. «Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μας ισοπέδωσε στην κυριολεξία. Η αύξηση των τιμών είναι τέτοια που δεν δυνάμεθα να απορροφήσουμε τους κραδασμούς», είπε, θέτοντας ζήτημα ολοκλήρωσης των δημοσίων έργων.
Μάλιστα, ο κ. Αθουσάκης τόνισε ότι εφόσον δεν δοθεί λύση από το αρμόδιο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, τότε οι τεχνικές εταιρείες που θα αδυνατούν να προχωρήσουν τις συμβάσεις τους, θα προσφεύγουν στα αστικά δικαστήρια. «Η Ελλάδα θα γίνει ένα απέραντο δικαστήριο», προειδοποίησε.
Εν μέσω μάλιστα προεκλογικής περιόδου, οι εκπρόσωποι των τεχνικών εταιρειών διέβλεψαν ότι η μόνιμη λύση, που έχει μεν θεσμοθετηθεί από το 2021 και συνίσταται στην Εταιρεία Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών και στο Παρατηρητήριο Τιμών, που ακόμα εκκρεμούν, δεν πρόκειται και να προχωρήσουν. Οπότε, θα απαιτηθεί να ληφθούν άμεσα μέτρα.
Παρωχημένα τιμολόγια
Την παράμετρο των παρωχημένων τιμολογίων με τα οποία γίνονται σήμερα τα δημόσια έργα, έθεσε ο Κωνσταντίνος Γκολιόπουλος, πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ, καθώς αυτά είναι ακόμα σε τιμές προ 20ετίας. Άρα όποια αναθεώρηση γίνεται σήμερα είναι σε τιμές 2022, ενώ τα τιμολόγια είναι αυτά του 2004.
Θέλοντας να δώσουν μια εικόνα της κατάστασης, οι εκπρόσωποι του κλάδου προσδιόρισαν τις αυξήσεις στα υλικά της τάξεως του 150% από την εποχή προ πανδημίας. Για παράδειγμα, το σκυρόδεμα από 45 ευρώ έχει πάει 105 ευρώ, με την υφιστάμενη αναθεώρηση να καλύπτει μόνο το 13% της αύξησης, ενώ τα τούβλα από 0,75 ευρώ το κομμάτι είναι σήμερα στα 2,20 ευρώ (+170%). Σε αυτά, η αναθεώρηση αντιστοιχεί σε μόλις 7%. Ενώ τα εργατικά, όπως είπαν, έχουν εκτοξευθεί 80-100%.
«Συνεπώς, η κατάσταση σήμερα, μετά και τον πόλεμο στο Ιράν, είναι ασφυκτική για τις εταιρείες», ανέφερε ο κ. Γκολιόπουλος, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο παύσης εργασιών.
Σημείωσε, μάλιστα, πως θα πρέπει να εξεταστούν και άλλα πιθανά μέτρα, πέραν της αναγκαίας αναθεώρησης, βάζοντας στη συζήτηση το ενδεχόμενο παράτασης των έργων, καθώς τα προβλήματα στο εφοδιασμό της αγοράς το προηγούμενο διάστημα δημιούργησαν καθυστερήσεις.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κ. Κουβουκλιώτης περιέγραψε τη σημερινή κατάσταση, καθώς οι παραγγελίες υλικών ανά εβδομάδα ανατιμώνται -φαινόμενο που είχε παρουσιαστεί με τον πόλεμο στην Ουκρανία-, ενώ οι προσφορές που λαμβάνουν οι εταιρείες έχουν ισχύ μόνο για 10 μέρες. «Άρα δεν μπορούμε να προβλέψουμε για τα επόμενα έργα τι προσφορές θα δώσουμε, αλλά κινδυνεύουμε και για τα έργα που εκτελούμε τώρα», υπογράμμισε.
Εξέφρασε, μάλιστα, την ανησυχία των φορέων του κατασκευαστικού κλάδου, δεδομένου ότι δεν έχει υπάρξει, μέχρι σήμερα, ανταπόκριση από το αρμόδιο υπουργείο στις επιστολές που έχουν στείλει.
Αναγκαία η εξάμηνη παράταση
Παρότι το αίτημα για παράταση των δημοσίων έργων, τέθηκε με διαφορετικούς τόνους και ένταση από τους επικεφαλής των τεσσάρων εργοληπτικών φορέων, όλοι συνηγόρησαν ότι αυτή μπορεί να αποσυμπιέσει τους αναδόχους.
Ειδικά, από τη στιγμή, που κανείς, όπως τόνισαν, δεν μπορεί να προβλέψει για πόσο ακόμη χρόνο θα διαρκέσουν οι αναταράξεις στην αγορά. Μάλιστα, εκτίμησαν ότι, ακόμα και αν όλα εξελιχθούν ομαλά με την ανακοινωθείσα συμφωνία, τα απόνερα του πολέμου θα μας ακολουθούν για τουλάχιστον έξι μήνες.
Μετ’ επιτάσεως, πάντως, έθεσε το ζήτημα της εξάμηνης παράτασης ο πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ, Γιώργος Συριανός, τονίζοντας ότι μόνο έτσι, θα δοθεί στις εταιρείες η δυνατότητα να εξισορροπήσουν τα πολλαπλά προβλήματα που έχουν σωρευθεί από το 2021.
«Για όσους δεν πάρουν παράταση, προφανώς θα πρέπει να υπάρξει διευθέτηση με κάποιας μορφής οικονομική αποζημίωση», επισήμανε, τονίζοντας ότι μέσα σε αυτή την ακραία επιβαρυντική κατάσταση, χρειάζονται λύσεις που θα δώσουν διέξοδο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
