Αποφασιστικό «τέλος» έδωσε στις ερμηνείες της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου το Υπουργείο Οικονομικών, ξεκαθαρίζοντας με σχετική διάταξη τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται οι τόκοι των δανείων που υπάγονται στον νόμο Κατσέλη.
Με τη νέα ρύθμιση, που επηρεάζει πάνω από 100.000 νοικοκυριά, ο τόκος υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης που έχει οριστεί από τη δικαστική απόφαση και μόνο για το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών καταβολών, και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.
Αυτό πρακτικά μηδενίζει τους τόκους, καθώς από τον Ιανουάριο του 2024 ισχύει αναδρομικά τόκος ύψους 1 ευρώ. Ως αποτέλεσμα, ο δανειολήπτης που θα πλήρωνε 74.852 ευρώ σε τόκους, θα καταβάλει μόλις 411 ευρώ.
Επιπλέον, τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί από συνεπείς δανειολήπτες αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο, επομένως δεν θα δουν μόνο μείωση της δόσης, όσο και μείωση της περιόδου αποπληρωμής.
Πώς αλλάζει η δόση του δανείου
Η δόση που πληρώνουν οι δανειολήπτες που υπάγονται στον νόμο Κατσέλη μειώνεται δραστικά, καθώς ο τόκος δεν υπολογίζεται επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής, αλλά επί της μηνιαίας δόσης, για το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών καταβολών.
Για παράδειγμα, ένας δανειολήπτης που τον Ιανουάριο 2024 είχε υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ, θα έπρεπε να πληρώνει μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες, σύμφωνα με τη μέθοδο προ της διάταξης.
Με τη νέα μέθοδο υπολογισμού, το ποσό αυτό μειώνεται σημαντικά και διαμορφώνεται σε μηνιαία δόση 483 ευρώ που αντιστοιχεί σε 482 ευρώ αποπληρωμή κεφαλαίου (χρεολύσιο) και 1 ευρώ τόκος.
Επιπλέον, αν ο δανειολήπτης ήταν συνεπής στο διάστημα από τον Ιανουάριο 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, τότε το υπερβάλλον ποσό που έχει πληρώσει υπολογίζεται σε 7.440 ευρώ, ίσο με δόσεις 30 μηνών.
Το ποσό αυτό αφαιρείται από τη συνολική οφειλή του και πλέον του απομένουν λιγότερες δόσεις για την τελική αποπληρωμή.
Η επίδραση της νέας μεθόδου γίνεται αντιληπτή σε βάθος χρόνου, που συνολικά ο δανειολήπτης θα καταβάλει μόλις 411 ευρώ σε τόκους, αντί να πληρώσει 74.852 ευρώ, δηλαδή «κερδίζει» 74.441 ευρώ.
Τι προβλέπει η ρύθμιση για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη
Η ρύθμιση του Υπουργείου Οικονομικών αποσαφηνίζει τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στις ρυθμίσεις διάσωσης κύριας κατοικίας και αναφέρει ρητά πως ότι ο τόκος υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης που έχει οριστεί από τη δικαστική απόφαση και μόνο για το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών καταβολών, και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.
Σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, η αποσαφήνιση αυτή αποσκοπεί στην πλήρη, καθολική και ενιαία εφαρμογή της πρόσφατης απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, αλλά και την ελάφρυνση χιλιάδων οφειλετών.
Σημαντικό σημείο της διάταξης, για το οποίο δεν υπήρχε αναφορά στην απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, είναι η αναδρομική αναγνώριση για τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί από συνεπείς δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις.
Αυτό σημαίνει πως τα ποσά αυτά αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο, μειώνοντας το υπόλοιπο της οφειλής και περιορίζοντας αντίστοιχα τον αριθμό των δόσεων που απομένουν έως την πλήρη αποπληρωμή.
Ως αποτέλεσμα, η ρύθμιση δίνει «ανάσα» σε πάνω από 100.000 οφειλέτες, οι οποίοι κερδίζουν μικρότερες μηνιαίες δόσεις, χαμηλότερη συνολική επιβάρυνση και ταχύτερη αποπληρωμή της οφειλής τους, λόγω του αναδρομικού χαρακτήρα της ρύθμισης.
Ποιος πληρώνει τον «λογαριασμό»
Η μείωση των δόσεων και η εφαρμογή της αναδρομικότητας συνεπάγονται με χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις για το πρόγραμμα εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ», οι οποίες εκτιμώνται σε 700 εκατ. ευρώ, ποσό αρκετά χαμηλότερο από τα 1,3 δισ. ευρώ που υπολόγιζαν οι αρχικές μελέτες.
Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι η συνολική επίδραση είναι περίπου:
- 500 εκατ. ευρώ σε βάθος 20ετίας, λόγω των χαμηλότερων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισ. ευρώ
- επιπλέον περίπου 200 εκατ. ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης.
Ωστόσο, σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών, δηλαδή των 200 εκατ. ευρώ, δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα.
Όπως αναφέρει το Υπουργείο Οικονομικών, το κόστος της αναδρομικής ισχύς θα επιμεριστεί δίκαια -και περίπου ισόποσα, όπως ανέφερε ο κ. Κυριάκος Πιερρακάκης- μεταξύ των τραπεζών και του ΗΡΑΚΛΗ, ανάλογα με την περίοδο που έχουν εισπραχθεί τα ποσά.
«Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται ισορροπία μεταξύ κοινωνικής προστασίας, χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και δημοσιονομικής υπευθυνότητας» αναφέρει το Υπουργείο Οικονομικών στην ανακοίνωσή του.
Ευάλωτοι δυο ταχυτήτων
Πάντως, η διάταξη δεν προβλέπει καμία αλλαγή για τις ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, αναφέροντας ξεκάθαρα πως οι εν λόγω δόσεις συνεχίζουν να υπολογίζονται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής.
Ο μηνιαίος υπολογισμός των τόκων δεν ισχύει για όσους οφειλέτες έχουν εισαχθεί στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ή στον ν. 4605/2019, με τη νομοθετική παρέμβαση του Υπουργείου Οικονομικών να αποσαφηνίζει ότι οι ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού εξακολουθούν να διέπονται από το ισχύον πλαίσιο.
Υπενθυμίζεται πως πρόσφατα εκδόθηκε νέα αλλαγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό, η οποία δίνει τη δυνατότητα στους οφειλέτες να διαχωρίζουν την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία, προκειμένου να εξασφαλίσουν μεγαλύτερο «κούρεμα» και μικρότερες μηνιαίες δόσεις.
Ως αποτέλεσμα, οι οφειλέτες με περιουσία μεγαλύτερη από την πρώτη κατοικία τους μπορούν να επιλέξουν τη διάσωσή της, μέσω της ρευστοποίησης των λοιπών περιουσιακών στοιχείων τους, ενώ παράλληλα οι μηνιαίες δόσεις και τα «κουρέματα» θα είναι πιο ευνοϊκά.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
