Εφιάλτη για τους φορολογούμενους που μπήκαν στο «μάτι» της εφορίας είναι η νέα μέθοδος της ΑΑΔΕ, που προβλέπει τον ταυτόχρονο έλεγχο των τραπεζικών καταθέσεων και των δαπανών με μετρητά του ελεγχόμενου και των μελών της οικογένειάς του.
Πρόκειται για την τεχνική του προσδιορισμού του εισοδήματος, με βάση το ύψος των τραπεζικών καταθέσεων και των δαπανών σε μετρητά, που χρησιμοποιείται κατά κόρον από τις ελεγκτικές υπηρεσίες το τελευταίο διάστημα και φέρνει σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση τους ελεγχόμενους, τα οικονομικά των οποίων περνούν από ψιλό κόσκινο.
Σε κάθε φορολογικό έλεγχο η ΑΑΔΕ επιχειρεί να προσδιορίσει με έμμεσες τεχνικές το εισόδημα του φορολογούμενου, εάν υπάρχουν αμφιβολίες ως προς την ορθότητα των φορολογικών του δηλώσεων.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, το εισόδημα φυσικών προσώπων, ανεξαρτήτως αν προέρχεται από άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας, μπορεί επίσης να προσδιορίζεται με βάση κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή έμμεσες μεθόδους ελέγχου σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όταν το ποσό του δηλούμενου εισοδήματος δεν επαρκεί για την κάλυψη των προσωπικών δαπανών διαβίωσης ή σε περίπτωση που υπάρχει προσαύξηση περιουσίας η οποία δεν καλύπτεται από το δηλούμενο εισόδημα.
Διευκρινίζεται ότι ο προσδιορισμός του εισοδήματος των φυσικών προσώπων που ασκούν ή προκύπτει ότι ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα δύναται να γίνει με τη χρήση οποιασδήποτε από τις έμμεσες τεχνικές που προβλέπει η νομοθεσία.
Πώς λειτουργεί ο έλεγχος μετρητών και καταθέσεων
Η νέα μέθοδος, που είναι πιο αποδοτική, με βάση τα αποτελέσματα των ελέγχων είναι η τεχνική που συνδυάζει το ύψος των τραπεζικών καταθέσεων και των δαπανών σε μετρητά.
Όπως εξηγεί σε αποφάσεις της η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών που έχει εξετάσει πολλές προσφυγές φορολογουμένων που αμφισβητούν τις διαπιστώσεις των ελέγχων, η τεχνική αυτή προσδιορίζει φορολογητέα ύλη παρακολουθώντας την κίνηση των (διαθεσίμων) κεφαλαίων του φορολογούμενου, του/της συζύγου και των προστατευόμενων μελών αυτών, είτε με την κατάθεση αυτών σε χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς είτε με την ανάλωση τους σε διάφορες συναλλαγές με χρήση μετρητών.
Ειδικότερα, αναλύει τις συνολικές καταθέσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς, τα διαθέσιμα, τις αγορές και δαπάνες σε μετρητά τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε οικογενειακό επίπεδο κατά τη διάρκεια της ελεγχομένης φορολογικής περιόδου και τα συγκρίνει με τα συνολικά δηλωθέντα έσοδα.
Κατά την τεχνική αυτή από τις συνολικές τραπεζικές καταθέσεις της ελεγχόμενης φορολογικής περιόδου αφαιρούνται τα κατατεθειμένα ποσά που αφορούν μη υποκείμενα σε φορολογία έσοδα, όπως εκταμιεύσεις δανείων, συμψηφιστικές κινήσεις και λοιπές πράξεις που δεν αποτελούν καθαρές καταθέσεις.
Στο Υπόλοιπο των καθαρών τραπεζικών καταθέσεων προστίθενται όλες οι καταβολές σε μετρητά για αγορές, δαπάνες (προσωπικές/οικογενειακές ή επαγγελματικές) και λοιπές συναλλαγές και αφαιρούνται τα μη υποκείμενα σε φορολογία έσοδα που δεν κατατέθηκαν σε λογαριασμούς.
Το νέο Υπόλοιπο αναμορφώνεται με τις αυξήσεις / μειώσεις εισπρακτέων λογαριασμών και συγκρίνεται με τα συνολικά δηλωθέντα Εισοδήματα.
Η προκύπτουσα διαφορά θεωρείται μη δηλωθείσα φορολογητέα ύλη και εφόσον δεν αιτιολογείται υπόκειται σε φορολόγηση.
Δεν είναι όλα… μαύρα
Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ εφιστούν την προσοχή στους ελεγκτές, ώστε η προσαύξηση της περιουσίας που προκύπτει από τον έλεγχο τραπεζικών λογαριασμών να τεκμηριώνεται επαρκώς, καθόσον αναλήψεις/καταθέσεις μπορεί να αφορούν συναλλαγές-κινήσεις που δεν συνιστούν κατ’ ανάγκη φορολογητέο εισόδημα.
Περαιτέρω μεταφορές χρηματικών ποσών μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών εξετάζονται και διερευνάται ο λόγος που πραγματοποιήθηκαν οι συναλλαγές μεταφοράς των ποσών αυτών αφού προσκομίσει ο φορολογούμενος τα σχετικά έγγραφα.
Δηλαδή, εξηγείται, ότι το θέμα που πρέπει να εξετάζεται δεν είναι ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ ανάληψης και κατάθεσης στον ίδιο ή άλλο τραπεζικό λογαριασμό αλλά αν τα αναληφθέντα ποσά υπερκαλύπτουν δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων ή λοιπών δαπανών, έτσι ώστε να μην δικαιολογούνται μεταγενέστερες καταθέσεις ίσου ή άλλου ποσού στον ίδιο ή άλλο λογαριασμό.
Επιπλέον ο έλεγχος κρίνει και τεκμηριώνει εάν πρόκειται ή όχι για «πρωτογενείς καταθέσεις», δηλαδή για ποσά που προέρχονται από άγνωστη ή μη διαρκή ή μη σταθερή πηγή ή αιτία και δεν προέρχονται από αναλήψεις από άλλους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Διευκρινίζεται, επίσης, ότι δεν αντίκειται στη φορολογική νομοθεσία η ανάληψη χρηματικών ποσών και η αποδεδειγμένη επανακατάθεση μέρους ή του συνόλου αυτών και ούτε προβλέπεται χρονικός περιορισμός για τη διαδικασία κίνησης χρηματικών κεφαλαίων.
Τέλος, υπογραμμίζεται ότι κάθε ποσό που θα χαρακτηριστεί «προσαύξηση περιουσίας» από άγνωστη πηγή, φορολογείται με 33% και στον φόρο που προκύπτει καταλογίζεται πρόστιμο ύψους 50% επί του φόρου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
