Θεσσαλονίκη: Έρευνα ΕΛΙΝΕΚΑ για το νέο μοντέλο διοίκησης σχολείων

Ζητήματα βιωσιμότητας του νέου μοντέλου διοίκησης των σχολικών μονάδων, καθώς και επάρκειας πόρων και προσωπικού, αναδεικνύει μελέτη του Ελληνικού Ινστιτούτου Έρευνας και Ανάπτυξης (ΕΛΙΝΕΚΑ) για λογαριασμό της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕΔ-ΚΜ). Η έρευνα φέρνει στο προσκήνιο τη συνθετότητα των διαδικασιών και τη διογκούμενη γραφειοκρατία που επιβαρύνουν το νέο σύστημα.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τις 22 Οκτωβρίου 2025 έως τις 15 Φεβρουαρίου 2026, με ερωτηματολόγια που συμπλήρωσαν 42 διευθυντές και διευθύντριες σχολικών μονάδων και 23 υπάλληλοι δήμων, αιρετοί και πρώην πρόεδροι επιτροπών από την Κεντρική Μακεδονία. Παρουσιάστηκε στην τελευταία συνεδρίαση της ΠΕΔ-ΚΜ και περιλαμβάνει προτάσεις που θα εξειδικευτούν και θα παραδοθούν στην Ένωση για τη βελτίωση της υποστήριξης των σχολικών μονάδων από τους δήμους.

Η έρευνα εξετάζει τις επιπτώσεις στους δήμους από την κατάργηση των σχολικών επιτροπών στις 29 Ιουνίου 2024, με τις αρμοδιότητές τους να μεταφέρονται στους δήμους, καθώς και τη μετάβαση από το προηγούμενο καθεστώς στο σημερινό. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 93,8% των ερωτηθέντων θεωρεί το νέο σύστημα μη βιώσιμο μακροπρόθεσμα, ενώ μόλις το 3,10% εκτιμά ότι μπορεί να υπάρξει προσαρμογή με μικρές αλλαγές. Το 87,8% δηλώνει ότι οι διαθέσιμοι πόροι καλύπτουν λιγότερο από το 50% των αναγκών, γεγονός που εντείνει τις δυσλειτουργίες λόγω υποχρηματοδότησης.

Το 92,3% των συμμετεχόντων προτιμά το προηγούμενο μοντέλο διοίκησης, καθώς θεωρεί ότι η μετατροπή του διευθυντή σε «λογιστή» επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου. Παράλληλα, το 88,9% αξιολογεί το παλαιό σύστημα των σχολικών επιτροπών ως πιο αποτελεσματικό, ενώ το 92,3% επισημαίνει την τεράστια αύξηση του γραφειοκρατικού φόρτου. Επιπλέον, το 75,4% εντοπίζει ως βασικό εμπόδιο τις χρονοβόρες δημοτικές διαδικασίες.

Προτάσεις για ένα πιο ευέλικτο μοντέλο

Σε επίπεδο προτάσεων, το 86,2% των ερωτηθέντων εισηγείται την επαναφορά των σχολικών επιτροπών με τη μορφή ενός πιο ευέλικτου υβριδικού νομικού προσώπου. Το 60% ζητά απλούστευση των διαδικασιών, ενώ το 48% τονίζει την ανάγκη πρόσληψης μόνιμου προσωπικού στις οικονομικές υπηρεσίες των δήμων.

Υπάλληλοι των δήμων υπογραμμίζουν την ανάγκη εκπαίδευσης για τη διαχείριση θεμάτων που αφορούν τις σχολικές ανάγκες. Παράλληλα, προτείνουν την εφαρμογή σύγχρονων ψηφιακών λύσεων, όπως η καθιέρωση ψηφιακής σχολικής κάρτας αγορών, η δημιουργία πλατφόρμας επικοινωνίας για τη διαχείριση θεμάτων και η ενίσχυση της χρηματοδότησης με βάση την παλαιότητα και τις ενεργειακές απαιτήσεις των σχολικών κτιρίων.

Ο πρόεδρος της ΠΕΔ-ΚΜ, δήμαρχος Πυλαίας – Χορτιάτη, Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, τόνισε ότι η μεταρρύθμιση στις σχολικές επιτροπές έχει προκαλέσει πρόσθετα προβλήματα και σημαντική γραφειοκρατική επιβάρυνση για τους δήμους.