Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στους ρεπουμπλικάνους το «μνημόνιο κατανόησης» που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν, καθώς θεωρούν ότι η συμφωνία είναι υπερβολικά ευνοϊκή για την Τεχεράνη και απέχει από τη «συντριπτική νίκη» που είχε υποσχεθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Η συμφωνία έβαλε τέλος στον πόλεμο που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Στόχος της είναι να ανοίξει εκ νέου το στενό του Ορμούζ και να σταθεροποιηθούν οι τιμές της ενέργειας, οι οποίες είχαν εκτοξευθεί λόγω της σύρραξης.
Ωστόσο, οι όροι της προκαλούν ανησυχία σε αρκετούς ρεπουμπλικάνους, που ήδη αντιμετώπιζαν με δυσπιστία τη συμφωνία του 2015 —το κοινό ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης (ΚΟΣΔ)— που είχε υπογράψει η κυβέρνηση του τότε προέδρου Μπαράκ Ομπάμα με το Ιράν.
Η προοπτική ελάφρυνσης των κυρώσεων και η δημιουργία ταμείου ανοικοδόμησης ύψους 300 δισ. δολαρίων θεωρούνται ιδιαίτερα προβληματικές, καθώς εκτιμούν ότι η Ουάσιγκτον δεν εξασφάλισε σαφείς εγγυήσεις για τον εμπλουτισμό ουρανίου και την υποστήριξη της Τεχεράνης σε ένοπλες οργανώσεις της περιοχής.
Αν και η ναυσιπλοΐα στο στενό του Ορμούζ αναμένεται να αποκατασταθεί πλήρως, η ελεύθερη διέλευση θα διαρκέσει μόλις 60 ημέρες, καθώς το Ιράν σχεδιάζει στη συνέχεια να επιβάλλει «τέλη» για τις «υπηρεσίες» του.
Σφοδρές επικρίσεις από γερουσιαστές
Ο γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι χαρακτήρισε μέσω X τη συμφωνία «χειρότερη γκάφα ως προς την εξωτερική πολιτική εδώ και δεκαετίες». Όπως τόνισε, «πριν από τον πόλεμο, το στενό ήταν ανοικτό, το Ιράν συντριβόταν από τις κυρώσεις και 13 μέλη των ενόπλων δυνάμεών μας ήταν ακόμη ζωντανά».
Ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε στις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία είναι ο μόνος τρόπος για να ανοίξει ξανά το στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Υπογράμμισε ότι το κείμενο αποτελεί απλώς πλαίσιο συμφωνίας και προειδοποίησε πως οι ΗΠΑ μπορεί να επαναλάβουν τους βομβαρδισμούς αν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις των επόμενων 60 ημερών.
«Αυτό είναι πλαίσιο συμφωνίας και, αν δεν μου αρέσει, θα ξαναρχίσουμε να τους ρίχνουμε βόμβες στα κεφάλια», δήλωσε ο πρόεδρος στην Εβιάν της Γαλλίας, στο περιθώριο της συνόδου της G7.
Παράλληλα, μέσω Truth Social, απάντησε οργισμένα στους επικριτές του, λέγοντας πως «αυτοί οι ηλίθιοι που νομίζουν ότι δεν ήμουν αρκετά σκληρός με το Ιράν» είναι «είτε φθονεροί είτε βλάκες».
Αμφισβήτηση και εσωκομματική πίεση
Ο γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ, πρόεδρος της επιτροπής Άμυνας της Γερουσίας, εκτίμησε ότι η συμφωνία βρίσκεται σε «πλήρη ασυμφωνία» με τους στόχους του προέδρου Τραμπ και ότι το ταμείο ανοικοδόμησης καθιστά τη συμφωνία του 2015 να μοιάζει «φαιδρή συγκριτικά».
Από την πλευρά του, ο Τεντ Κρουζ κάλεσε τον πρόεδρο «να μην τους δώσει βουνά από μετρητά» για να ανοικοδομήσουν τη χώρα και να ξαναγίνουν απειλή για τις ΗΠΑ. «Αν αυτή η συμφωνία τους δίνει 300 δισεκατομμύρια δολάρια, είναι λάθος», δήλωσε στο πόντκαστ του.
Ο γερουσιαστής Τζον Κόρνιν προειδοποίησε ότι η συμφωνία ενδέχεται να αποτελέσει απλώς ένα «ιντερλούδιο», δίνοντας χρόνο στο Ιράν να αποκαταστήσει το οπλοστάσιό του και να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Πιο συγκρατημένος εμφανίστηκε ο επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Γερουσία, Τζον Θουν, ο οποίος ζήτησε διευκρινίσεις για το κατά πόσο η συμφωνία επιλύει ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τη στήριξη της Τεχεράνης σε ένοπλες οργανώσεις της Μέσης Ανατολής.
Ορισμένοι σύμμαχοι του Τραμπ ζητούν υπομονή, ενώ οι δημοκρατικοί, που αντιτίθενται σχεδόν καθολικά στη συμφωνία, θεωρούν ότι ο πρόεδρος εμπλέχθηκε σε έναν δαπανηρό πόλεμο για να αποδεχθεί τελικά ένα κείμενο που επαναφέρει το status quo ante ή ακόμη και ενισχύει την Τεχεράνη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
