Την ακύρωση των προγραμμάτων βιολογικής μελισσοκομίας και βιολογικής κτηνοτροφίας, συνολικού ύψους 134 εκατ. ευρώ, ανακοίνωσε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς. Από αυτά, 19 εκατ. ευρώ αφορούν τη βιολογική μελισσοκομία και 115 εκατ. ευρώ τη βιολογική κτηνοτροφία.
«Είμαστε υποχρεωμένοι να ακυρώσουμε τις προβληματικές δράσεις» δήλωσε ο κ. Σχοινάς, επισημαίνοντας ότι «δεν θα υπάρχει χρηματοδότηση στο μέλλον για βιολογικά προϊόντα μελισσοκομίας και κτηνοτροφίας μέχρι να βρούμε το κατάλληλο πλαίσιο. Χρειαζόμαστε ένα νέο ξεκίνημα».
Η ακύρωση, όπως διευκρίνισε, δεν αφορά τη βιολογική γεωργία. Οι πόροι των ακυρωμένων προγραμμάτων θα «κατευθυνθούν σε άλλες προτεραιότητες, τις οποίες σύντομα θα ανακοινώσουμε». Ο υπουργός τόνισε ότι υπάρχει «απόλυτη συνεννόηση με τις Βρυξέλλες» και πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι πλήρως ενήμερη για την κατάσταση.
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός, σημείωσε πως «δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια σε προβλήματα που έχουν διαπιστωθεί, με υπερκαλύψεις πάνω από 800%, όπως στη μελισσοκομία».
Στόχος, όπως ανέφερε, είναι «η βελτίωση της αξιοπιστίας του συστήματος βιολογικής παραγωγής», υπογραμμίζοντας ότι οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει να διοχετεύονται «με δικαιοσύνη και διαφάνεια στους πραγματικούς παραγωγούς».
Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, ανέφερε ότι οι έλεγχοι «ανέδειξαν προβλήματα που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε», επισημαίνοντας πως «υπήρξαν περιπτώσεις όπου δηλώνονταν 300 κυψέλες και κατά τον έλεγχο βρίσκονταν μόλις 3, ενώ σε άλλες περιπτώσεις δεν βρίσκαμε τίποτα».
Εκρηκτική αύξηση αιτήσεων και υψηλά ποσοστά παρατυπιών
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο αριθμός των βιολογικών παραγωγών αυξήθηκε κατά 250% την περίοδο 2020-2024, φτάνοντας τους 119.000 από περίπου 34.000 το 2020. Η ζήτηση για ένταξη σε βιολογικές δράσεις υπερκάλυπτε σημαντικά τους διαθέσιμους πόρους.
Στη βιολογική γεωργία, έναντι προϋπολογισμού 172 εκατ. ευρώ, οι αιτήσεις ανήλθαν σε 398 εκατ. ευρώ (231% των διαθέσιμων πόρων). Στη μελισσοκομία, οι αιτήσεις έφτασαν τα 166 εκατ. ευρώ για προϋπολογισμό 19 εκατ. ευρώ (874%), ενώ στην κτηνοτροφία διαμορφώθηκαν στα 136 εκατ. ευρώ έναντι 115 εκατ. ευρώ.
Οι προενταξιακοί έλεγχοι ανέδειξαν υψηλά ποσοστά μη συμμόρφωσης. Στη μελισσοκομία, σε 380 ελέγχους, προέκυψαν ευρήματα στο 27% και οικειοθελείς αποχωρήσεις στο 16%.
Στην κτηνοτροφία, σε 357 ελέγχους, τα ευρήματα έφτασαν στο 44% και οι αποχωρήσεις στο 25%. Συνολικά, το 35% των 737 ελέγχων εμφάνισε ευρήματα, ενώ το 20,5% αποχώρησε οικειοθελώς.
Κυρώσεις και μέτρα εποπτείας
Ο κ. Σχοινάς υπογράμμισε ότι οι έλεγχοι στους φορείς πιστοποίησης οδήγησαν σε μέτρα αναστολής και χρηματικά πρόστιμα. Επιβλήθηκαν οκτώ πρόστιμα σε έξι φορείς, ενώ τρεις φορείς τέθηκαν σε εξάμηνη αναστολή έγκρισης. Επιπλέον, τον Αύγουστο του 2025, το ΕΣΥΔ ανέστειλε τη διαπίστευση δύο φορέων πιστοποίησης.
Τα στοιχεία δείχνουν ενδείξεις διαφοροποίησης στην ένταση και την ποιότητα των ελέγχων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ελεγκτές πραγματοποίησαν υπερβολικά μεγάλο αριθμό ελέγχων ανά ημέρα, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για αυστηρότερη εποπτεία και μεγαλύτερη αξιοπιστία.
Έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή παρεμβάσεις περιορισμού κινδύνου, όπως προενταξιακοί έλεγχοι παραγωγών, έλεγχοι των φορέων πιστοποίησης από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, επιβολή προστίμων, «πάγωμα» πληρωμών και εγκρίσεων για φορείς σε αναστολή, καθώς και «πάγωμα» εντάξεων στις δράσεις μελισσοκομίας και κτηνοτροφίας.
Νέο πλαίσιο για τη βιολογική παραγωγή
Όπως ανέφερε ο υπουργός, η Task Force επεξεργάζεται προτάσεις για ένα νέο και πιο αξιόπιστο πλαίσιο στα βιολογικά. Το σχέδιο θα περιλαμβάνει νέο σύστημα ελέγχων και κυρώσεων, ψηφιακά εργαλεία, εκπαίδευση και προώθηση μεταρρυθμίσεων.
Στόχος της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΑΑΤ είναι η ενίσχυση της αξιοπιστίας της βιολογικής παραγωγής, η προστασία των καταναλωτών και η στήριξη των έντιμων παραγωγών.