Ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου, σχεδιασμένος για την αναδιανομή υγροποιημένου φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αποτέλεσε κεντρικό θέμα στο συνέδριο «Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe - Building an interconnected and secure regional energy system», που διοργάνωσαν στην Αθήνα η «Καθημερινή» και οι «Financial Times».
Τη συζήτηση συντόνισε η ανταποκρίτρια των «Financial Times» για την Ελλάδα και την Κύπρο, Ελένη Βαρβιτσιώτη. Συμμετείχαν ο Βλαντιμίρ Μαλίνοφ, διευθύνων σύμβουλος της Bulgartransgaz, η Μαρία Ρίτα Γκάλι, διευθύνουσα σύμβουλος της AKTOR LNG, ο Άρτουρ Λορκόφσκι, διευθυντής της Γραμματείας της Ενεργειακής Κοινότητας, και ο Τζόσουα Χακ, αναπληρωτής επικεφαλής της διπλωματικής αποστολής στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα.
Καθώς ο Διάδρομος περνά από τον πολιτικό συντονισμό στην επιχειρησιακή υλοποίηση, οι συμμετέχοντες τόνισαν τη σημασία του έργου για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής και παρουσίασαν τις προτεραιότητες για την επιτυχή ολοκλήρωσή του τα επόμενα χρόνια.
Η σημασία της συνεργασίας και των μακροχρόνιων συμβάσεων
Ο κ. Μαλίνοφ υπογράμμισε το τρίπτυχο «ενεργειακή ασφάλεια, συνδεσιμότητα, συνεργασία», αναδεικνύοντας τη σημασία των μακροχρόνιων συμβάσεων στις αγοραπωλησίες φυσικού αερίου. Όπως ανέφερε, «αυτές διασφαλίζουν όχι μόνο τη βιωσιμότητα αλλά και χαμηλές τιμές».
Με αφορμή τη νέα κυβέρνηση στη χώρα του, διαβεβαίωσε ότι «εμείς θα συνεχίσουμε και θα ολοκληρώσουμε τα έργα του Κάθετου Διαδρόμου». Τόνισε επίσης ότι «όλα τα σχετικά έργα από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία και από τη Βουλγαρία προς τη Ρουμανία έχουν ήδη ανατεθεί και βρίσκονται στη φάση της ολοκλήρωσης».
Ρυθμιστική σταθερότητα και επενδυτική ασφάλεια
Η κ. Γκάλι αναφέρθηκε στη σημασία των υποδομών και της κανονιστικής σταθερότητας για την ανάπτυξη του Διαδρόμου. Επεσήμανε ότι «απαιτούνται μακροχρόνιες δεσμεύσεις προκειμένου να περιοριστεί η μεταβλητότητα των τιμών και να καταστεί δυνατή η χρηματοδότηση των υποδομών».
Τόνισε πως «αυτό που χρειαζόμαστε είναι ρυθμιστική σταθερότητα και μακροπρόθεσμη δέσμευση», ενώ σημείωσε ότι βασική προϋπόθεση επιτυχίας έως το 2027 είναι «η αυστηρή εφαρμογή του κανονισμού για την εξάλειψη της προμήθειας ρωσικού αερίου».
Ενοποίηση του συστήματος και μείωση δασμών
Ο κ. Λορκόφσκι επισήμανε την ανάγκη «εξάλειψης του κατακερματισμού του συστήματος», βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, καθώς και τη σημασία «μείωσης των δασμών ώστε να κάνουμε πιο ελκυστικό οικονομικά τον Διάδρομο». Όπως είπε, ο κατακερματισμός «δεν μας επιτρέπει να το αντιμετωπίζουμε ως κάτι ενιαίο και να διευκολύνουμε τους εμπόρους που το χρησιμοποιούν για την προμήθεια αερίου».
Η αμερικανική διάσταση και η ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική
Ο κ. Χακ τόνισε ότι «οι ΗΠΑ θέλουν να υποστηρίξουν την ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία της Ευρώπης και την απεξάρτησή της από τη Ρωσία. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό το έργο αυτό». Πρόσθεσε ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί «ένα κομμάτι του παζλ, αλλά όχι το μοναδικό», καθώς η κάλυψη των αναγκών θα απαιτήσει πολλαπλές διαδρομές.
Αναφερόμενος στους δασμούς, σημείωσε ότι πρόκειται για «ένα σημαντικό ζήτημα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του διαδρόμου». Ερωτηθείς για την αμερικανική πολιτική απέναντι στο ρωσικό αέριο, διαβεβαίωσε ότι «οι ΗΠΑ παραμένουν προσηλωμένες στη συνεργασία με την Ευρώπη για τη δημιουργία μιας νέας αρχιτεκτονικής στον ενεργειακό κλάδο».
Τέλος, υπογράμμισε ότι «η πιστή εφαρμογή από τους Ευρωπαίους εταίρους μας των όρων του REPowerEU είναι πολύ σημαντική» και κάλεσε την Ευρώπη «να κινηθεί επιθετικά» προκειμένου να προχωρήσουν άμεσα οι απαραίτητες επενδύσεις στις υποδομές.