Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διεργασίες για την προμήθεια φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας με μακροπρόθεσμες συμφωνίες σε τουλάχιστον έξι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Με ορισμένες από αυτές έχουν ήδη υπογραφεί μνημόνια κατανόησης, σύμφωνα με πηγές της Atlantic See, κοινής εταιρείας της ΔΕΠΑ Εμπορίας και του ομίλου AKTOR.
Οι ίδιες πηγές μίλησαν στο περιθώριο εκδήλωσης για την ανακοίνωση των συμφωνιών εφοδιασμού της Αλβανίας και της Βοσνίας με αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο, το οποίο θα διοχετεύεται μέσω του ελληνικού συστήματος μεταφοράς.
Στις χώρες που συμμετέχουν στις διεργασίες περιλαμβάνονται η Ρουμανία, η Μολδαβία, η Βουλγαρία, η Ουκρανία, η Ουγγαρία και η Βόρεια Μακεδονία. Με την τελευταία αναμένεται να ξεκινήσει η λειτουργία διασυνδετήριου αγωγού το 2027.
Όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της ATLANTIC SEE Αλέξανδρος Εξάρχου, τα Μνημόνια Συνεργασίας με Ουκρανία, Βουλγαρία και Ρουμανία αναμένεται να εξελιχθούν σε οριστικές συμφωνίες έως το τέλος του έτους.
Ο κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου
Οι συμφωνίες αυτές δίνουν σάρκα και οστά στο σχέδιο του κάθετου διαδρόμου φυσικού αερίου, που στοχεύει στον εφοδιασμό των χωρών της περιοχής με καύσιμο εισαγόμενο σε υγροποιημένη μορφή μέσω των υποδομών αεριοποίησης της Ελλάδας, στην Αλεξανδρούπολη και τη Ρεβυθούσα.
Οι συμφωνίες με Αλβανία και Βοσνία είναι οι πρώτες μακροχρόνιες πωλήσεις φυσικού αερίου στην περιοχή και περιλαμβάνουν εγγυήσεις αποπληρωμής καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος τους. Έχουν 20ετή διάρκεια, αρχής γενομένης από το 2030, ενώ προμηθευτής θα είναι η αμερικανική Venture Global, με ετήσιες ποσότητες 1,5 δισ. κυβικών μέτρων.
Προοπτικές και προκλήσεις για την Ε.Ε.
Πηγές της αγοράς επισημαίνουν ότι τον επόμενο χειμώνα η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να αντιμετωπίσει στενότητα εφοδιασμού, καθώς το ρωσικό φυσικό αέριο αποσύρεται σταδιακά από την ευρωπαϊκή αγορά έως το φθινόπωρο του 2027. Παράλληλα, δεν έχουν αποκατασταθεί πλήρως οι εξαγωγικές δυνατότητες του Κατάρ, μετά την πρόσφατη κρίση στον Περσικό Κόλπο.
Αντίθετα, η Ελλάδα διαθέτει διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας που εξασφαλίζουν ομαλό εφοδιασμό, τόσο μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων αγωγών όσο και μέσω βραχυπρόθεσμων αγορών LNG. Σημαντική ασπίδα αποτελεί και η αυξημένη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Ωστόσο, δεν αποκλείεται άνοδος των τιμών λόγω αυξημένης ζήτησης τον χειμώνα.
Αισιοδοξία για τη δημοπρασία δυναμικότητας
Στην αγορά επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία ενόψει της δημοπρασίας της 6ης Ιουλίου για τη δέσμευση δυναμικότητας διαμετακόμισης φυσικού αερίου από το ελληνικό σύστημα προς τον βορρά, σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα έως και ενός έτους. Η θετική προοπτική αποδίδεται στα μειωμένα κόστη διαμετακόμισης, που επιτεύχθηκαν κυρίως ύστερα από ελληνικές πιέσεις, καθώς και στις αυξημένες ανάγκες εφοδιασμού των χωρών της περιοχής.