Μετά τη θετική – κατά πλειοψηφία – εισήγηση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής, αναμένεται να συζητηθεί αύριο, Τρίτη 19 Μαΐου, στην Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο «Αναμόρφωση του Κληρονομικού Δικαίου και άλλες διατάξεις». Θετικά τοποθετήθηκε η Νέα Δημοκρατία, ενώ ΚΚΕ και ΝΕΑΡ εξέφρασαν αρνητική γνώμη. ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Ελληνική Λύση, Νίκη και Πλεύση Ελευθερίας κράτησαν επιφυλάξεις.
Ο παριστάμενος υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας, χαρακτήρισε το νομοσχέδιο ως «μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις του Αστικού Δικαίου των τελευταίων δεκαετιών, που αφορά τον πυρήνα των οικογενειακών, περιουσιακών και κοινωνικών σχέσεων».
Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση προχωρά σε μια συνολική και σύγχρονη αναμόρφωση των διατάξεων του Κληρονομικού Δικαίου, οι οποίες παρέμειναν αμετάβλητες για δεκαετίες, παρά τις κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές. «Από την πρώτη στιγμή καταστήσαμε σαφές ότι ο στόχος μας δεν είναι μία αποσπασματική παρέμβαση, αλλά μία ισορροπημένη μεταρρύθμιση με κοινωνικό πρόσημο και σεβασμό στην παράδοση του ελληνικού Αστικού Δικαίου» σημείωσε.
Άξονες και στόχοι της μεταρρύθμισης
Ο κ. Μπούγας τόνισε ότι η μεταρρύθμιση στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: την ενίσχυση της ασφάλειας Δικαίου, την προσαρμογή στις σύγχρονες μορφές οικογενειακής και κοινωνικής ζωής και την απλούστευση των διαδικασιών που σήμερα προκαλούν καθυστερήσεις και αντιδικίες.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, το ισχύον πλαίσιο έχει αναδείξει σημαντικές δυσλειτουργίες, όπως οι χιλιάδες υποθέσεις κληρονομικών διαφορών, οι αμφισβητούμενες διαθήκες και οι αποποιήσεις κληρονομιάς λόγω χρεών. Αυτές οι παθογένειες οδηγούν σε ανεκμετάλλευτες περιουσίες και απώλεια οικονομικής αξίας.
«Η ελληνική κοινωνία του 2026 δεν είναι η κοινωνία των προηγούμενων δεκαετιών», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι το Δίκαιο οφείλει να προσαρμοστεί στις νέες μορφές συμβίωσης και στα κοινωνικά δεδομένα με θεσμική σοβαρότητα και κοινωνική ευαισθησία.
Διαβούλευση και συμμετοχή φορέων
Ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση δεν νομοθετεί αποκομμένη από την κοινωνία. Προηγήθηκε εκτεταμένος διάλογος με επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς, δικαστές, δικηγόρους, συμβολαιογράφους και ανεξάρτητες Αρχές. «Ακούσαμε προσεκτικά τις παρατηρήσεις και ενσωματώσαμε ουσιαστικές προτάσεις για τη βελτίωση των διατάξεων» ανέφερε.
Κύρια σημεία του νομοσχεδίου
Όπως εξήγησε ο κ. Μπούγας, το νομοσχέδιο επιδιώκει να αντιμετωπίσει χρόνιες παθογένειες που σχετίζονται με τις ιδιόγραφες διαθήκες και τη γνησιότητά τους. «Στόχος μας είναι να περιοριστούν οι αμφισβητήσεις και να διασφαλιστεί η πραγματική βούληση του διαθέτη», είπε.
Αναφορικά με τη νόμιμη μοίρα, τόνισε ότι παραμένει βασικός θεσμός προστασίας της οικογένειας στο ελληνικό Κληρονομικό Δίκαιο, ενώ το σχέδιο νόμου επιχειρεί ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των στενών συγγενών και τον σεβασμό της βούλησης του διαθέτη. Πρόσθεσε πως «έχουμε πλήρως εξασφαλίσει τον νόμιμο μεριδούχο», μετατρέποντας το δικαίωμα σε χρηματική αξίωση όπου χρειάζεται.
Σε ό,τι αφορά την αυτοτέλεια της κληρονομιαίας περιουσίας, ο υφυπουργός σημείωσε ότι οι νέες ρυθμίσεις αποσκοπούν στην προστασία των κληρονόμων και στη μείωση της αβεβαιότητας, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις χρεών που οδηγούν σε μαζικές αποποιήσεις.
Φορολογικές ρυθμίσεις και επόμενα βήματα
Απαντώντας σε ερωτήσεις για την απουσία φορολογικών διατάξεων, ο κ. Μπούγας διευκρίνισε ότι αυτό δεν αποτελεί αντικείμενο του Κληρονομικού Δικαίου. Το υπουργείο Οικονομικών, όπως είπε, θα ρυθμίσει φορολογικά ζητήματα έως την έναρξη ισχύος των διατάξεων στις 16 Σεπτεμβρίου 2026.
Τέλος, αναφερόμενος σε ερώτηση βουλευτών για την επικείμενη ρύθμιση σχετικά με την επίσπευση διαδικασιών ανάκρισης και εκδίκασης αξιόποινων πράξεων βουλευτών, ο υφυπουργός υπενθύμισε ότι «η τροπολογία έχει προαναγγελθεί από τον ίδιο τον πρωθυπουργό και δεν πρόκειται να αιφνιδιάσουμε κανέναν».