Η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, μιλώντας σε εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών με θέμα «Εθνικό σχέδιο δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», έδωσε έμφαση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στη στρατηγική της Άγκυρας και στις γεωπολιτικές ανακατατάξεις που διαμορφώνονται διεθνώς.
Αναφερόμενη στην Τουρκία, τόνισε ότι η Αθήνα εξακολουθεί να στηρίζει την ευρωπαϊκή της προοπτική, επισημαίνοντας ωστόσο πως η ίδια η Άγκυρα πρέπει να ξεκαθαρίσει αν επιθυμεί πραγματική ένταξη στην ευρωπαϊκή οικογένεια ή μια «εταιρική σχέση δύο ίσων» με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως σημείωσε, η συμμετοχή στην ΕΕ προϋποθέτει αποδοχή κοινών κανόνων, ισορροπιών και συμβιβασμών και όχι μια αυτόνομη πορεία ειδικού καθεστώτος.
Η υφυπουργός ανέφερε ότι μια πραγματικά ευρωπαϊκή Τουρκία, που θα λειτουργεί με βάση τις ευρωπαϊκές αξίες και τον τρόπο συνεννόησης της Ένωσης, θα αποτελούσε το καλύτερο δυνατό σενάριο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε βάθος χρόνου. Ωστόσο, όπως είπε, η σημερινή πραγματικότητα απέχει σημαντικά από αυτό το ενδεχόμενο.
Η στάση της Ελλάδας απέναντι στη «Γαλάζια Πατρίδα»
Αναφορικά με τη συζήτηση γύρω από τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το σχετικό νομοσχέδιο που φέρεται να ετοιμάζει η Τουρκία, η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να τοποθετηθεί πριν δει το ακριβές περιεχόμενο. Διαβεβαίωσε, ωστόσο, ότι η Αθήνα θα αντιδράσει ανάλογα με όσα προβλέπονται, υπερασπιζόμενη τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Τόνισε ακόμη ότι υπάρχει σαφής διάκριση ανάμεσα στις διεκδικήσεις και στα κατοχυρωμένα δικαιώματα, επισημαίνοντας πως ούτε η Τουρκία πρόκειται να εγκαταλείψει τις διεκδικήσεις της, ούτε η Ελλάδα τα δικαιώματά της. Για μια ήρεμη ελληνοτουρκική σχέση, προϋπόθεση είναι ο αμοιβαίος σεβασμός των βασικών συμφερόντων κάθε πλευράς.
Η γεωπολιτική στρατηγική της Άγκυρας
Η υφυπουργός Εξωτερικών περιέγραψε μια Τουρκία που επιχειρεί να αποκτήσει ρόλο πολύ ευρύτερο από τα γεωγραφικά της όρια, με παρουσία στη Συρία, στη Λιβύη, στη Σομαλία, στο Αζερμπαϊτζάν, στα Βαλκάνια και στην Κεντρική Αφρική. Όπως είπε, η Άγκυρα διεκδικεί ρόλο περιφερειακής δύναμης και ανταγωνίζεται το Ισραήλ στη Μέση Ανατολή, χωρίς ωστόσο οι σχέσεις Τουρκίας - Ισραήλ να εμπλέκουν άμεσα την Ελλάδα.
Η σημασία των Δυτικών Βαλκανίων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα Δυτικά Βαλκάνια, τονίζοντας ότι η Ελλάδα θεωρεί στρατηγικής σημασίας την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, όπως είπε, επανέφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη διεύρυνση της ΕΕ, ωστόσο η Αθήνα υποστηρίζει πως η πορεία της Ουκρανίας και της Μολδαβίας δεν μπορεί να προχωρήσει εις βάρος των Δυτικών Βαλκανίων.
Υπογράμμισε ότι τα Βαλκάνια αποτελούν τον άμεσο γεωπολιτικό περίγυρο της Ελλάδας και ότι δεν μπορεί να υπάρξει «μαύρο κενό» στην καρδιά της Ευρώπης, ειδικά σε περίοδο αυξανόμενων εξωτερικών και «κακόβουλων» επιρροών.
Η νέα εποχή διεθνούς ανταγωνισμού
Αναφερόμενη στις διεθνείς εξελίξεις, η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου σημείωσε ότι ο κόσμος έχει εισέλθει σε μια νέα εποχή ανταγωνισμού ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, γεγονός που αλλάζει συνολικά την αρχιτεκτονική της διεθνούς τάξης. Σχολιάζοντας τη συνάντηση Τραμπ - Σι Τζινπίνγκ, επισήμανε ότι το Πεκίνο έθεσε εξαρχής το πλαίσιο των σχέσεων με τις ΗΠΑ, δίνοντας έμφαση στο ζήτημα της Ταϊβάν και στην αποφυγή της «παγίδας του Θουκυδίδη».
Η Μέση Ανατολή και ο ρόλος του Ιράν
Για τη Μέση Ανατολή, προειδοποίησε ότι μια ενδεχόμενη κατάρρευση του Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει αποσταθεροποίηση σοβαρότερη από εκείνη που ακολούθησε την πτώση του Καντάφι στη Λιβύη. Επισήμανε τη γεωστρατηγική σημασία του Ιράν, την πολυεθνική του σύνθεση και το πυρηνικό υλικό που διαθέτει.
Τόνισε επίσης ότι τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το βασικό γεωπολιτικό όπλο της Τεχεράνης, καθώς οποιαδήποτε κρίση στην περιοχή θα επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια οικονομία και τη ναυσιπλοΐα.
Η ευρωπαϊκή άμυνα και οι νέες τεχνολογίες πολέμου
Κλείνοντας, η υφυπουργός υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πλέον κατανοήσει την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας. Ωστόσο, η μετάβαση αυτή απαιτεί χρόνο, σημαντικούς οικονομικούς πόρους και υψηλή τεχνολογία.
Όπως είπε, ο σύγχρονος πόλεμος έχει αλλάξει ριζικά, καθώς ακόμη και φθηνά drones μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες απώλειες και δυσβάσταχτο οικονομικό κόστος.