Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το νέο Σχέδιο Δράσης για τα Λιπάσματα, μια πρωτοβουλία που στοχεύει στη στήριξη των αγροτών απέναντι στο αυξανόμενο κόστος και στις ελλείψεις, στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής και στη μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές.
Η ανακοίνωση ήρθε σε μια περίοδο έντονων αγροτικών κινητοποιήσεων. Αγρότες από τη Γαλλία παρέταξαν τρακτέρ στην είσοδο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, διαμαρτυρόμενοι για το κόστος των «πράσινων» λιπασμάτων. Εκπρόσωπος του συνδικάτου FNSEA δήλωσε ότι η εφαρμογή του σχεδίου θα αυξήσει το κόστος κατά 30 έως 60 ευρώ ανά τόνο, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους παραγωγούς.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, το σχέδιο επιδιώκει να ενισχύσει την επισιτιστική ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, προωθώντας παράλληλα υψηλούς κλιματικούς και περιβαλλοντικούς στόχους.
«Βασικό πρόβλημα αυτή τη στιγμή αποτελούν οι τιμές και όχι η διαθεσιμότητα των λιπασμάτων», ανέφερε ο Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων Κρίστοφ Χάνσεν. Όπως σημείωσε, «δεν υπάρχει πρόβλημα διαθεσιμότητας για αυτή τη σεζόν, υπάρχει όμως τεράστιο πρόβλημα με τις τιμές».
Η Ευρώπη εισάγει μόλις το 2% με 3% των λιπασμάτων της από τη Μέση Ανατολή, γεγονός που δεν επηρεάζει τη διαθεσιμότητα, αλλά αυξάνει το ενεργειακό κόστος. «Το πρόβλημα είναι στο φυσικό αέριο που χρειαζόμαστε για να παράγουμε τα λιπάσματά μας, το οποίο γίνεται ακριβότερο, καθώς και σε προϊόντα όπως η ουρία, που έχουν παγκόσμια τιμή αγοράς», εξήγησε ο Επίτροπος.
Οι τιμές έχουν αυξηθεί έως και κατά 70%, κάτι που, σύμφωνα με την Κομισιόν, βρίσκεται στο επίκεντρο της παρέμβασής της. Στόχος είναι η άμεση ανακούφιση μέσω χρηματοδοτικής στήριξης και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης μέσω νέων προμηθευτών.
Μέτρα στήριξης και ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής
Οι πρόσφατες διαταραχές στον εφοδιασμό και η αστάθεια των τιμών έχουν αυξήσει την πίεση στους αγρότες, αποκαλύπτοντας την ευαλωτότητα της Ευρώπης σε εξωτερικά σοκ. Το Σχέδιο Δράσης συνδυάζει άμεσα μέτρα για την προσιτή τιμή και την ασφάλεια εφοδιασμού με μακροπρόθεσμες δράσεις για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και την προώθηση βιολογικών, χαμηλών εκπομπών άνθρακα και κυκλικών λιπασμάτων.
Η Επιτροπή θα προσφέρει στοχευμένη έκτακτη στήριξη στους Ευρωπαίους αγρότες μέσω των εργαλείων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Θα προτείνει επίσης την κινητοποίηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για ενίσχυση του αγροτικού αποθεματικού, με το χρηματοδοτικό πακέτο να παρουσιάζεται πριν από το καλοκαίρι, ώστε να διασφαλιστεί ρευστότητα ενόψει του επόμενου παραγωγικού κύκλου.
Παράλληλα, θα παρουσιαστεί νομοθετικό πακέτο που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως τους πόρους των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ, με νέο μηχανισμό ρευστότητας, μεγαλύτερη ευελιξία στις προκαταβολές και ισχυρότερα κίνητρα για αποδοτικότερες πρακτικές.
Ευρωπαϊκή Σύμπραξη και αποθέματα λιπασμάτων
Η Επιτροπή σχεδιάζει να στηρίξει την εγχώρια βιομηχανία λιπασμάτων, αποτρέποντας την αποβιομηχάνιση και μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγωγές. Παράλληλα, θα δημιουργήσει την Ευρωπαϊκή Σύμπραξη για τα Λιπάσματα, με στόχο τη συνεργασία παραγωγών, αγροτών και κρατών μελών για κοινή στρατηγική αντιμετώπισης των προκλήσεων και διασφάλισης προσιτών τιμών.
Τέλος, η Επιτροπή θα εξετάσει τη δημιουργία αποθεμάτων και άλλων μηχανισμών διασφάλισης βασικών λιπασμάτων και πρώτων υλών, συμπεριλαμβανομένων εποχικών ή ελάχιστων αποθεμάτων και, όπου απαιτείται, κοινών προμηθειών.