Η μάχη κατά των παράνομων ελληνοποιήσεων στον αγροδιατροφικό τομέα εισέρχεται σε νέα εποχή, καθώς το κράτος επιχειρεί να μεταφέρει τον έλεγχο από τις μεμονωμένες καταγγελίες και δειγματοληψίες στη συστηματική ανάλυση δεδομένων. Τα Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρούν στον σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου συστήματος ιχνηλασιμότητας αγροδιατροφικών προϊόντων, με στόχο την αντιμετώπιση της νοθείας προέλευσης – ενός από τα πιο επίμονα προβλήματα της ελληνικής αγοράς τροφίμων.
Η παράνομη «ελληνοποίηση» εισαγόμενων προϊόντων δεν είναι απλώς εμπορική παρατυπία. Αλλοιώνει τους όρους ανταγωνισμού, πιέζει τους νόμιμους παραγωγούς, υπονομεύει την αξιοπιστία των ελληνικών προϊόντων στο εξωτερικό και πλήττει τη φήμη της ποιότητας και της αυθεντικότητας της ελληνικής αγροδιατροφής.
«Οι ελληνοποιήσεις δεν είναι απλώς μια στρέβλωση της αγοράς. Είναι μια πρακτική που αδικεί τον Έλληνα παραγωγό, συμπιέζει το εισόδημά του και τελικά πλήττει την αξιοπιστία των ελληνικών προϊόντων. Όταν, για παράδειγμα, εισαγόμενες πατάτες εμφανίζονται ως ελληνικές, όταν το μέλι ή το κρέας βαφτίζονται ελληνικά, χωρίς να είναι ή όταν προϊόντα από το εξωτερικό πωλούνται ως εγχώρια παραγωγή, ζημιωμένος είναι πάντα ο παραγωγός που τηρεί τους κανόνες», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου.
Και πρόσθεσε: «Αυτό ακριβώς ερχόμαστε να αντιμετωπίσουμε σε συνεργασία με το αρμόδιο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Μέσα από τη διασταύρωση στοιχείων παραγωγής, πωλήσεων, εισαγωγών και εξαγωγών, να εντοπίζουμε τυχόν παρατυπίες. Δηλαδή αν κάποιος δηλώνει συγκεκριμένη παραγωγή, αλλά εμφανίζει δυσανάλογες πωλήσεις ελληνικών προϊόντων, τα συστήματα θα μπορούν να το εντοπίζουν. Στόχος μας είναι οι έλεγχοι να γίνουν πιο δίκαιοι, πιο στοχευμένοι και πιο αποτελεσματικοί, προστατεύοντας τον πραγματικό παραγωγό και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη του καταναλωτή στα ελληνικά προϊόντα».
Ψηφιακή ιχνηλασιμότητα και διαλειτουργικότητα δεδομένων
Καθώς η ελληνική παραγωγή επιδιώκει ισχυρότερη παρουσία στις διεθνείς αγορές, η διασφάλιση της αξιοπιστίας των προϊόντων αποκτά στρατηγικό χαρακτήρα. Για τον καταναλωτή, η ένδειξη «ελληνικό προϊόν» συνδέεται με ποιότητα, τοπικότητα και ασφάλεια. Για τον παραγωγό, αποτελεί κρίσιμο στοιχείο προστιθέμενης αξίας. Η παραπλανητική χρήση της, ωστόσο, διαβρώνει την εμπιστοσύνη και υπονομεύει το σύστημα.
Το νέο μοντέλο ελέγχου δεν βασίζεται σε πρόσθετη γραφειοκρατία. Αντιθέτως, αξιοποιεί υπάρχοντα δεδομένα από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου. Μέσω της διαλειτουργικότητας, βάσεις δεδομένων παραγωγής, εισαγωγών, εξαγωγών και εμπορικών συναλλαγών θα συνδέονται, προσφέροντας μια δυναμική εικόνα της διακίνησης κάθε προϊόντος.
Από τον αποσπασματικό έλεγχο στην πρόληψη
Η ουσία του σχεδίου βρίσκεται στη μετάβαση από την εκ των υστέρων ανίχνευση παραβάσεων στη συστηματική πρόληψη. Το σύστημα θα εντοπίζει αυτόματα ασυμβατότητες στα δεδομένα, ενεργοποιώντας μηχανισμό αξιολόγησης κινδύνου πριν υπάρξει καταγγελία ή φυσικός έλεγχος.
Στην αγορά κρέατος, για παράδειγμα, αν ένας έμπορος αγοράζει 10.000 κιλά ελληνικού αρνιού αλλά διακινεί 25.000 κιλά «ελληνικού αρνιού», χωρίς αντίστοιχες εισαγωγές ή νόμιμες πηγές, το σύστημα θα καταγράφει την περίπτωση ως υψηλού κινδύνου και θα τη θέτει σε προτεραιότητα ελέγχου.
Με αυτόν τον τρόπο, οι έλεγχοι θα γίνονται στοχευμένα, εκεί όπου οι πιθανότητες παρατυπίας είναι μεγαλύτερες. Πρόκειται ουσιαστικά για τη δημιουργία ενός ψηφιακού προφίλ κινδύνου, που επιτρέπει την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Διαφάνεια για τον καταναλωτή
Η δεύτερη διάσταση του σχεδίου αφορά τον καταναλωτή. Η ιχνηλασιμότητα δεν περιορίζεται στον έλεγχο της αγοράς, αλλά λειτουργεί και ως εργαλείο διαφάνειας. Μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας ή εφαρμογής για κινητά, ο πολίτης θα μπορεί να επαληθεύει την προέλευση ενός προϊόντος, να ενημερώνεται για τον παραγωγό, τη μονάδα και την περιοχή παραγωγής.
Η δυνατότητα αυτή ενισχύει τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ καταναλωτή και παραγωγού. Παράλληλα, λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τη φήμη των ελληνικών προϊόντων μέσω ψευδών δηλώσεων ή παραποίησης.
Στρατηγικό εργαλείο για την ελληνική αγροδιατροφή
Το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο ελέγχου της αγοράς τροφίμων, μετατοπίζοντας το βάρος από τον φυσικό έλεγχο στη διασταύρωση δεδομένων. Πέρα όμως από την τεχνολογία, το εγχείρημα αφορά την προστασία της παραγωγικής ταυτότητας της χώρας.
Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η αυθεντικότητα αποτελεί οικονομικό κεφάλαιο, η δυνατότητα τεκμηρίωσης της προέλευσης μετατρέπεται σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Όπως αποτυπώνεται στον κυβερνητικό σχεδιασμό, η ελληνική αγροδιατροφή χρειάζεται μηχανισμούς που να αποδεικνύουν με διαφάνεια και αξιοπιστία ότι το προϊόν που φτάνει στον καταναλωτή είναι πράγματι αυτό που δηλώνει. Για πρώτη φορά, η μάχη κατά των ελληνοποιήσεων μεταφέρεται από το πεδίο της υποψίας στο πεδίο της τεκμηρίωσης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
