Στην ανάγκη μετάβασης από την πανεπιστημιακή θεωρία στην εφαρμοσμένη πράξη, μέσα από συλλογικές συμμαχίες και θεσμικές παρεμβάσεις, αναφέρθηκε ο Νίκος Παναγιώτου, καθηγητής του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ, κατά την εισήγησή του στην ημερίδα της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης (ΓΓΕΕ) για την παρουσίαση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων.
Ο κ. Παναγιώτου υπογράμμισε ότι το πανεπιστήμιο δεν πρέπει να λειτουργεί αποκομμένο από την αγορά εργασίας. Η πρωτοβουλία του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικής Δημοσιογραφίας του ΑΠΘ ήρθε να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα της «ασφάλειας στο πεδίο και όχι στη θεωρία». Με τη στήριξη της ΓΓΕΕ, η παρέμβαση αυτή απέκτησε εθνική εμβέλεια, καλύπτοντας τις πραγματικές ανάγκες των επαγγελματιών σε όλη τη χώρα και όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Αναφερόμενος στα ανησυχητικά στοιχεία της έκθεσης του Ινστιτούτου Reuters, σύμφωνα με τα οποία η εμπιστοσύνη στα ελληνικά ΜΜΕ έχει υποχωρήσει στο 18%, ο καθηγητής τόνισε ότι η ελευθερία της έκφρασης δεν αποτελεί απλώς ζήτημα νομοθεσίας, αλλά κοινωνικής αποδοχής. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, υλοποιήθηκε ένα πρωτοποριακό πιλοτικό πρόγραμμα μιντιακού γραμματισμού (media literacy) σε 35 σχολεία σε όλη τη χώρα, από τον Ασπρόπυργο και την Παραμυθιά έως την Καστοριά και την Ορεστιάδα.
Το πρόγραμμα, που υποστηρίχθηκε από τη Unesco, πέτυχε να ανατρέψει την αρχικά αρνητική εικόνα των μαθητών για τους δημοσιογράφους, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση της σχέσης του κλάδου με την κοινωνία.
Έρευνα για λόγο μίσους και παρενόχληση δημοσιογράφων
Ο ίδιος ανέφερε ότι το Εργαστήριο διεξήγαγε έρευνα σε πέντε χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης σχετικά με τον λόγο μίσους και την έμφυλη ή διαδικτυακή παρενόχληση που υφίστανται οι δημοσιογράφοι. Ο κ. Παναγιώτου επεσήμανε ότι η κακοποίηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τείνει λανθασμένα να θεωρείται «δεδομένος επαγγελματικός κίνδυνος» και ζήτησε τη θεσμική αντιμετώπιση του φαινομένου μέσω κοινών πανεπιστημιακών μαθημάτων.
Το Διεθνές Κέντρο Ασφάλειας Δημοσιογράφων
Ο καθηγητής στάθηκε στη σημασία της λειτουργίας του Διεθνούς Κέντρου Ασφάλειας Δημοσιογράφων και Επαγγελματιών των ΜΜΕ, το οποίο, όπως είπε, αναδεικνύει τη συμπεριληπτικότητα, καθώς η μέριμνα επεκτείνεται σε όλους τους τεχνικούς πεδίου, όπως κάμεραμαν και fizers.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το Κέντρο πέτυχε μια ιστορική θεσμική κατάκτηση: τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των Σωμάτων Ασφαλείας και των δημοσιογράφων. Μέσα από ειδικά σεμινάρια στη Βέροια, η συνεργασία αυτή οδήγησε στην ένταξη σχετικού μαθήματος ευαισθητοποίησης στις Αστυνομικές Ακαδημίες.
Προτάσεις για το Εθνικό Σχέδιο Δράσης
Κλείνοντας, ο κ. Παναγιώτου αναφέρθηκε στις νέες μορφές κινδύνων, όπως οι υβριδικές απειλές και η κάλυψη φυσικών καταστροφών. Κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις για το Εθνικό Σχέδιο Δράσης, όπως τη λειτουργία του Κέντρου ως εκπαιδευτικού κόμβου και παρατηρητηρίου, τη θέσπιση σαφών δεικτών αξιολόγησης (KPIs) και τη δημιουργία 24ωρης γραμμής ψυχολογικής υποστήριξης για δημοσιογράφους σε εμπόλεμες ζώνες ή περιοχές κρίσης, η οποία θα λειτουργεί υπό την αιγίδα των συνδικαλιστικών ενώσεων.
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, υπογράμμισε ότι η ασφάλεια των δημοσιογράφων αποτελεί προϋπόθεση για έγκυρη ενημέρωση. Όπως είπε, όταν ένας επαγγελματίας αμείβεται με 300 ευρώ ή εργάζεται ανασφάλιστος, τότε οι πόρτες της παραπληροφόρησης ανοίγουν διάπλατα. Η ασφάλεια, τόνισε, πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας ολοκληρωμένος, βιώσιμος κύκλος που θωρακίζει τη δημοκρατία.