Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Αθανάσιος Καββαθάς τόνισε ότι «ο δημόσιος διάλογος γύρω από τον λαγοκέφαλο πρέπει να βασίζεται στα πραγματικά δεδομένα και στην επιστημονική τεκμηρίωση, χωρίς να διασπείρεται τρόμος και πανικός». Η τοποθέτηση έγινε κατά την ενημέρωση στην Υποεπιτροπή Υδάτινων Πόρων της Βουλής.
Ο υφυπουργός επεσήμανε ότι το πρόβλημα με την αύξηση του πληθυσμού των λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες οφείλει να αποτυπώνεται στις πραγματικές του διαστάσεις, χωρίς υπερβολές. Ανέφερε ότι περιστατικά επιθέσεων που αναφέρονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως στο Λουτράκι ή στη Βούλα, δεν επιβεβαιώθηκαν από τα νοσοκομεία των περιοχών αυτών. «Θα πρέπει να ακούμε τους επιστήμονες και να μην δημιουργούνται εντυπώσεις», σημείωσε.
Η Αντιπρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) Δρ. Μαρία Στουμπούδη, ανέφερε ότι μόνο ένα περιστατικό επίθεσης λαγοκέφαλου έχει διαπιστωθεί στη χώρα, το 2022 στην Κρήτη. Για τις αναφορές στο διαδίκτυο, σημείωσε πως «εάν και τα ψάξαμε, δεν διαπιστώθηκαν». Τόνισε ότι «χρειάζεται ψυχραιμία και όχι να δημιουργείται ένας τόσος μεγάλος πανικός».
Η ίδια εξήγησε ότι οι λαγοκέφαλοι που ψαρεύονται συχνά στην Ελλάδα είναι «νανο-λαγοκέφαλοι», μικρά ψάρια που δεν ξεπερνούν τα δέκα εκατοστά και δεν είναι επιθετικά. «Κανένας λαγοκέφαλος δεν θα βγει για να δαγκώσει έναν κολυμβητή», είπε, υπογραμμίζοντας ότι τα άγρια είδη αντιδρούν μόνο όταν αισθάνονται απειλή. «Δεν ταΐζουμε κανένα είδος άγριας φύσης και δεν τα πλησιάζουμε», πρόσθεσε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο μήνυμα ότι «δεν τρώμε τον λαγοκέφαλο», καθώς η κατανάλωσή του μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση, ακόμη και θανατηφόρα. Όπως είπε, στην Ελλάδα έχει αναφερθεί μόνο ένα περιστατικό δηλητηρίασης που αφορούσε πέντε αλλοδαπούς ναυτικούς, χωρίς κανένα καταγεγραμμένο θάνατο. Οι εκστρατείες ενημέρωσης για τον λαγοκέφαλο ξεκίνησαν από το ΕΛΚΕΘΕ το 2005, ενώ η πρώτη αφίσα του ΥΠΑΑΤ εκδόθηκε το 2003.
Το πρόβλημα του λαγοκέφαλου και η διαχείρισή του
Ο υφυπουργός Καββαθάς χαρακτήρισε τον λαγοκέφαλο «χαρακτηριστικό παράδειγμα των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και της τροπικοποίησης της Μεσογείου». Όπως ανέφερε, έχει εξαπλωθεί σε μεγάλο μέρος των ελληνικών θαλασσών, προκαλώντας ζημιές στην αλιεία και πιέσεις στα εισοδήματα των επαγγελματιών αλιέων. Η αντιμετώπιση, τόνισε, απαιτεί συστηματική καταγραφή, επιστημονική παρακολούθηση και ενημέρωση των παράκτιων επαγγελματιών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το αρμόδιο υπουργείο για τη θέσπιση ρυθμίσεων για τα ξενικά είδη είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ το ΥΠΑΑΤ παρεμβαίνει στη στήριξη των αλιέων. Από το 2023, το Υπουργείο Περιβάλλοντος ανέθεσε στο ΕΛΚΕΘΕ την εκπόνηση μελέτης για το σχέδιο διαχείρισης του λαγοκέφαλου, το οποίο παραδόθηκε τον Οκτώβριο του 2024.
Το ΥΠΑΑΤ, ως μέτρο στήριξης, ανακοίνωσε πιλοτικό πρόγραμμα ύψους 1,5 εκατ. ευρώ για τη διαχείριση του λαγοκέφαλου, με δυνητικούς δικαιούχους τις Περιφέρειες Κρήτης και Ανατολικού Αιγαίου. Το πρόγραμμα προβλέπει εξειδικευμένη εξ αλίευση, συλλογή, αποθήκευση και καύση των ψαριών, με επιδότηση 5,33 ευρώ ανά κιλό – κατά 52% υψηλότερη από την αντίστοιχη κυπριακή.
Οι επιστημονικές διαστάσεις του φαινομένου
Η Δρ. Στουμπούδη ανέφερε ότι η Μεσόγειος παρουσιάζει τις μεγαλύτερες εισβολές ξενικών ειδών παγκοσμίως, με πάνω από 1.000 οργανισμούς, εκ των οποίων οι 500 μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Το κόστος αυτών των εισβολών τα τελευταία 30 χρόνια εκτιμάται στα 27,3 δισ. δολάρια. Ο λαγοκέφαλος, που εισήλθε από την Ερυθρά Θάλασσα, καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2005 σε Ρόδο και Κρήτη και πλέον έχει εξαπλωθεί και στο Ιόνιο.
Η ερευνήτρια Ωκεανογραφίας Δρ. Μαρία Σαλομίδη σημείωσε ότι «αν αυτά τα ψάρια ήθελαν να μας φάνε, δεν θα είχαμε καμία τύχη». Όπως είπε, τα περιστατικά επιθετικής συμπεριφοράς είναι εξαιρετικά σπάνια και δεν αποτελούν τον κανόνα.
Η Διευθύντρια του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων Παρασκευή Καραχλέ υπογράμμισε ότι η απώλεια βιοποικιλότητας δεν οφείλεται μόνο στον λαγοκέφαλο, αλλά και σε άλλους παράγοντες, όπως η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση και η υπεραλίευση. Αναφερόμενη στην κατανάλωση του ψαριού στην Ιαπωνία, διευκρίνισε ότι πρόκειται για διαφορετικό είδος και όχι για τον λαγοκέφαλο που υπάρχει στις ελληνικές θάλασσες.
Μέτρα στήριξης των αλιέων
Ο υφυπουργός Καββαθάς αναφέρθηκε και στη στήριξη των αλιέων που πλήττονται από περιβαλλοντικές πιέσεις. Από το 2022 έως το 2024 καταβλήθηκαν αποζημιώσεις ύψους 41 εκατ. ευρώ σε 9.500 παράκτιους αλιείς για ζημιές από προστατευόμενα είδη όπως οι φώκιες, τα δελφίνια και οι χελώνες.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα 16 εκατ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού των αλιέων και τη βελτίωση των υποδομών τους. Προβλέπεται επίσης επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου και πρόσθετη χρηματοδότηση για περιοχές όπου θα ισχύσουν περιορισμοί λόγω των νέων Θαλάσσιων Πάρκων, στο πλαίσιο της Νέας Αλιευτικής Πολιτικής.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
