Την ανάγκη μετεξέλιξης των αιθουσών σύνταξης σε «Α.Ι.-θουσες», όπου οι δημοσιογράφοι και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας αναπτύσσουν, καθοδηγούν και ελέγχουν τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), υπογράμμισε ο μεταδιδακτορικός ερευνητής του Ιονίου Πανεπιστημίου, Βασίλης Βασιλόπουλος, DPO της ΕΡΤ και του ΑΠΕ-ΜΠΕ, μιλώντας στο Aristotle Innovation Forum.
Ο κ. Βασιλόπουλος τόνισε ότι οι δημοσιογράφοι πρέπει να εξελιχθούν σε «άσους» του prompting, δηλαδή να γνωρίζουν πώς να δίνουν στα εργαλεία AI τις σωστές εντολές για να επιτυγχάνουν τα επιθυμητά αποτελέσματα.
«Το prompting του δημοσιογράφου θα πρέπει να μην παίζεται», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως η βαθιά κατανόηση της λειτουργίας των εργαλείων παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη διατήρηση της ελευθερίας του Τύπου.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη «εκμεταλλεύεται» τον δημοσιογράφο
Ο ερευνητής σημείωσε ότι σήμερα, σε μεγάλο βαθμό, η ΤΝ εκμεταλλεύεται τον δημοσιογράφο και όχι το αντίστροφο. Αναφέρθηκε στο παράδειγμα του rentahuman.ai, όπου ένας AI Agent προσλαμβάνει ανθρώπους ως «αισθητήρες» για συλλογή δεδομένων.
«Ο δημοσιογράφος δεν είναι πλέον ο δημιουργός, αλλά ο αισθητήρας της μηχανής», είπε, προειδοποιώντας για κινδύνους όπως η παραπληροφόρηση, οι προκαταλήψεις και οι νομικές παγίδες.
Παράλληλα, επισήμανε ότι όταν προπαγανδιστικό περιεχόμενο εισάγεται σε εργαλεία ΤΝ, η αλλοίωση της αλήθειας γίνεται εκθετική. Η επαλήθευση απαιτεί δεξιότητες υπολογιστικής δημοσιογραφίας, οι οποίες, όπως είπε, «κινδυνεύουν να ατροφήσουν λόγω της ευκολίας που προσφέρει η ΤΝ».
Εκπαίδευση και δεξιότητες για τη νέα εποχή
Ο κ. Βασιλόπουλος υπογράμμισε ότι τα προγράμματα σπουδών στη δημοσιογραφία πρέπει να γίνουν πιο «εργαστηριακά». «Χρειάζεται κατανόηση της λειτουργίας των μηχανών, γνώση των ορίων τους και ανάπτυξη δεξιοτήτων factchecking, prebunking και debunking», ανέφερε, προσθέτοντας ότι το μόνο θεωρητικό μάθημα που παραμένει απαραίτητο είναι η φιλοσοφία των επιστημών – μαζί με την ελληνική γλώσσα.
Χαμηλή η χρήση AI από τους Έλληνες δημοσιογράφους
Σύμφωνα με τη δημοσιογράφο και δικηγόρο Σμαρώ Παυλού, μόλις το 20% των Ελλήνων δημοσιογράφων χρησιμοποιούν συστηματικά εργαλεία ΤΝ στη δουλειά τους, και μάλιστα για μικρό χρονικό διάστημα. Όπως ανέφερε, πρόκειται για μια πρώιμη φάση υιοθέτησης της τεχνολογίας, αν και τα δεδομένα αλλάζουν καθημερινά.
Η κα Παυλού, που έχει εξειδικευτεί μέσω του προγράμματος «JourAI» του Ιονίου Πανεπιστημίου, επεσήμανε ότι η χρήση ΤΝ αυξάνει την ταχύτητα και την αποδοτικότητα, αλλά εγείρει ανησυχίες για την ποιότητα του περιεχομένου και την ασφάλεια των θέσεων εργασίας.
Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της παραπληροφόρησης και των fake news, επισημαίνοντας την ανάγκη ύπαρξης μηχανισμών προστασίας των δημοσιογράφων και του κοινού.
Η ΤΝ ως σύμμαχος και παγίδα
Ο Γιάννης Πάγκος (NOVA, Όμιλος Metromedia) ανέδειξε τον διττό ρόλο της ΤΝ ως πολύτιμου βοηθού αλλά και πιθανής παγίδας για τους επαγγελματίες των ΜΜΕ. Υπενθύμισε ότι η τεχνολογία ανέκαθεν προκαλούσε ανησυχία για το μέλλον της δημοσιογραφίας, όπως συνέβη με την τηλεόραση και το Διαδίκτυο. «Τα χαρτογραφημένα νερά γίνονται συνεχώς αχαρτογράφητα», είπε χαρακτηριστικά.
Τόνισε ότι στο επίκεντρο πρέπει να παραμένει ο άνθρωπος, η κριτική σκέψη και η ανάλυση. «Ο δημοσιογράφος πρέπει να ξεβολεύεται και να μη “αφήνει” την ΤΝ να κάνει τη δουλειά του», υπογράμμισε, σημειώνοντας ότι η ταχύτητα δεν πρέπει να υποκαθιστά την ποιότητα και την εγκυρότητα της είδησης.
Τι δεν μπορεί να αντιγράψει ακόμη η ΤΝ
Η δημοσιογράφος του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Αλεξάνδρα Γούτα, επισήμανε ότι η ΤΝ δίνει «φτερά» στην παραπληροφόρηση, καθώς η δημιουργία deep fake περιεχομένου είναι πλέον ταχύτατη, ενώ η διάψευσή του μπορεί να απαιτήσει ημέρες.
Ανέφερε ότι, παρότι εργαλεία όπως τα «InVID», «Snopes» και «Politifact» βοηθούν στην επαλήθευση, κανένα δεν είναι απολύτως αξιόπιστο.
Η κ. Γούτα υπογράμμισε πως οι δημοσιογράφοι πρέπει να εμπιστεύονται την κρίση και τη διαίσθησή τους, να διασταυρώνουν πληροφορίες και να προσφέρουν το context των γεγονότων. «Αυτό η ΤΝ θα αργήσει πολύ να μπορέσει να το αντιγράψει, αν το αντιγράψει ποτέ», σημείωσε.
Αναφέρθηκε, επίσης, στην περίπτωση της νορβηγικής εφημερίδας «iTromso», η οποία ανέπτυξε έναν ψηφιακό βοηθό για την αναζήτηση πληροφοριών στα αρχεία του δήμου, επιτυγχάνοντας σημαντική εξοικονόμηση χρόνου και αύξηση της παραγωγικότητας των δημοσιογράφων.
Το ΑΠΕ-ΜΠΕ είναι media partner του Aristotle University Forum, που διοργανώνεται έως και τις 23 Μαΐου από το ΑΠΘ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
