Οι κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών και οι καταθέσεις μπορούν να προκαλέσουν επανέλεγχο από την εφορία μιας υπόθεσης στην οποία έχει ήδη διενεργηθεί πλήρης σε πρώτο στάδιο, όπως προβλέπει ο επικαιροποιημένος Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας.
Σύμφωνα με τον ΚΦΔ, η Φορολογική Διοίκηση έχει δικαίωμα επανελέγχου φορολογικής περιόδου ή υπόθεσης, για την οποία έχει ήδη διενεργηθεί πλήρης έλεγχος, μόνον εάν προκύψουν νέα στοιχεία, από τα οποία προκύπτει ότι η φορολογική οφειλή υπερβαίνει αυτή, που είχε προσδιορισθεί κατόπιν του αρχικού ελέγχου.
Επίσης, υποχρέωση διενέργειας νέου ελέγχου προκύπτει όταν διαπιστωθεί ότι με τη σύμπραξη του υπαλλήλου της ελεγκτικής αρχής και του φορολογουμένου περιορίσθηκε η φορολογική οφειλή, με τη υποσημείωση, πως ο περιορισμός αυτός δεν ισχύει
όταν ο πρώτος έλεγχος γίνεται στο πλαίσιο επιστροφής φόρου.
Ποια είναι τα «νέα στοιχεία»
Ως «νέο στοιχείο», το οποίο μπορεί να πυροδοτήσει νέο έλεγχο σε υπόθεση που έχει ήδη ελεγχθεί, νοείται κάθε στοιχείο που δεν μπορούσε να είναι γνωστό στη Φορολογική Διοίκηση κατά τον χρόνο του προγενέστερου ελέγχου.
Ο ΚΦΔ κωδικοποιεί και τα «νέα στοιχεία» τα οποία μπορούν να προκαλέσουν νέο φορολογικό έλεγχο, μεταξύ των οποίων είναι κυρίως:
- Τα στοιχεία για το υπόλοιπο ή τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών του φορολογούμενου στην ημεδαπή,
- Οι κάθε είδους φορολογικές δηλώσεις του φορολογούμενου,
- Τα λογιστικά αρχεία (βιβλία και στοιχεία) του φορολογούμενου.
Επίσης, αν, κατά τη διάρκεια του φορολογικού ελέγχου, ο ελεγκτής διαπιστώσει παράβαση που αφορά χρονικό διάστημα ή είδη φορολογίας τα οποία δεν καλύπτονται από την εντολή ελέγχου και οι σχετικές αξιώσεις της Φορολογικής Διοίκησης δεν έχουν υποπέσει σε παραγραφή, ο ελεγκτής ζητά αμέσως από το αρμόδιο όργανο της Φορολογικής Διοίκησης την έκδοση εντολής για τον έλεγχο της διαπιστούμενης παράβασης.
Ο παράγοντας «παραγραφή»
Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις σημαντική παράμετρος είναι εκείνη του χρόνου παραγραφής των φορολογικών υποθέσεων.
Αυτό σημαίνει πως, για να ανοίξει ξανά μια υπόθεση που έχει ελεγχθεί, θα πρέπει να τα νέα στοιχεία να εντοπιστούν εντός της πενταετίας από το έτος που αφορούν και ειδικά για τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών έχει ιδιαίτερη σημασία.
Με αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας έχει «κλειδώσει» η παραγραφή των τραπεζικών καταθέσεων εντός της πενταετίας, με αποτέλεσμα, εάν μετά την πάροδο 5 ετών η ΑΑΔΕ εντοπίσει τραπεζικές καταθέσεις που είναι αδικαιολόγητες με βάση τα δηλωθέντα εισοδήματα, η υπόθεση δεν μπορεί να ελεγχθεί, ανεξάρτητα εάν έχει ελεγχθεί ή όχι στο παρελθόν.
Ο Κώδικας προβλέπει, πως αν μετά την πενταετία περιέλθουν σε γνώση της Φορολογικής Διοίκησης νέα στοιχεία ή πληροφορίες που δεν θα μπορούσαν να είναι σε γνώση αυτής εντός της πενταετίας και προκύπτει ότι η φορολογική οφειλή υπερβαίνει αυτήν που είχε προσδιορισθεί βάσει προηγούμενου άμεσου, διοικητικού, εκτιμώμενου ή διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και μόνο για το ζήτημα το οποίο αφορούν.
Πρόκειται για τα «συμπληρωματικά στοιχεία», στα οποία όμως δεν υπάγονται οι κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών, πέραν των πέντε ετών.
Παράδειγμα
Το 2023 έγινε έλεγχος σε φορολογούμενο για το φορολογικό έτος 2019, βρέθηκαν φορολογικές παραβάσεις και καταλογίστηκαν φόροι ύψους 20.000 ευρώ.
Το 2025, η εφορία διαπιστώνει κατόπιν ελέγχων ή πληροφοριών ότι στους τραπεζικούς του λογαριασμούς, κατά το έτος 2019 υπήρχαν ποσά ύψους 100.000 ευρώ, που δεν είχαν εντοπιστεί κατά τον αρχικό έλεγχο και τα οποία δεν δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματά του.
Η ΑΑΔΕ έχει την ευχέρεια να ανοίξει την υπόθεση και να διενεργήσει επανέλεγχο στον συγκεκριμένο φορολογούμενο, καταλογίζοντας φόρους και πρόστιμα αναλόγως των παραβάσεων που θα βεβαιωθούν.
Αν όμως, οι φουσκωμένες και αδικαιολόγητες καταθέσεις εντοπιστούν εντός του έτους 2026, η εφορία δεν έχει το δικαίωμα να διενεργήσει έλεγχο για τις καταθέσεις του έτους 2019, καθώς το έτος αυτό παραγράφηκε την 31η Δεκεμβρίου 2025.
Πόσο διαρκεί ο έλεγχος
Σύμφωνα με τον ΚΦΔ, η διάρκεια του φορολογικού ελέγχου ορίζεται σε έως ένα (1) έτος και μπορεί να παραταθεί μόνο μία φορά κατά έξι (6) μήνες. Προϋπόθεση χορήγησης της παράτασης είναι η έναρξη της ελεγκτικής διαδικασίας εντός της αρχικής διάρκειας του φορολογικού ελέγχου.
Περαιτέρω παράταση μέχρι έξι (6) ακόμη μήνες είναι δυνατή σε εξαιρετικές περιπτώσεις με ειδική αιτιολογία.
Ωστόσο, διευκρινίζεται, πως η διάρκεια του ελέγχου δεν αναστέλλει ούτε επιμηκύνει τον χρόνο παραγραφής, ενώ ως έναρξη της ελεγκτικής διαδικασίας θεωρείται η κοινοποίηση της πρόσκλησης, ή η έναρξη των ελεγκτικών επαληθεύσεων.
Οι προθεσμίες ολοκλήρωσης του φορολογικού ελέγχου αναστέλλονται για όσο χρονικό διάστημα πραγματοποιούνται, στο πλαίσιο του ελέγχου, ενέργειες από αρχές πλην της Φορολογικής Διοίκησης και για το χρονικό διάστημα μεταξύ της υποβολής, από τη Φορολογική Διοίκηση, αιτήματος για τις ενέργειες αυτές, προς εισαγγελικές ή διωκτικές αρχές, ειδικούς επιστήμονες που διενεργούν πραγματογνωμοσύνη ή αλλοδαπές αρχές, στο πλαίσιο της διοικητικής συνεργασίας, και της απόκρισης σε αυτό.
Σε κάθε περίπτωση η αναστολή των ως άνω προθεσμιών δεν παρατείνεται πέραν του ενός (1) έτους. Μόνο αν από τον μέχρι τότε έλεγχο προκύψει πιθανότητα ποινικώς κολάσιμης φοροδιαφυγής, επιτρέπεται παράταση της διάρκειας του ελέγχου μέχρι οκτώ (8) ακόμη μήνες, από τη λήξη της προθεσμίας του ενός έτους.
Πάντως, αν δεν ολοκληρωθεί ο φορολογικός έλεγχος εντός των ανωτέρω προθεσμιών, δεν επιτρέπεται νέος έλεγχος που να καλύπτει το αντικείμενο της αρχικής εντολής, εκτός αν προκύψουν νέα «συμπληρωματικά
στοιχεία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
