Η άνοδος της θερμοκρασίας, οι ήπιοι χειμώνες και οι έντονες βροχοπτώσεις δημιουργούν ολοένα πιο ευνοϊκές συνθήκες για την εξάπλωση των κουνουπιών, όπως επισημαίνουν ειδικοί σε σχετική ανακοίνωση. Η κλιματική αλλαγή έχει ως αποτέλεσμα τα κουνούπια να εμφανίζονται πλέον ακόμη και σε περιοχές όπου στο παρελθόν ήταν ανύπαρκτα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την πρώτη καταγραφή τους στην Ισλανδία.
Σύμφωνα με τον δρ Αντώνιο Μιχαηλάκη, ερευνητή και εντομολόγο στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, τα κουνούπια διαθέτουν την ικανότητα να ανιχνεύουν ακόμη και μικρές διακυμάνσεις της θερμοκρασίας, γεγονός που διευκολύνει την επιβίωση και την προσαρμογή τους. Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει σε αύξηση της διάρκειας παρουσίας τους, ακόμη και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.
Ο βιολογικός κύκλος των κουνουπιών εξαρτάται άμεσα από τη θερμοκρασία, με τους ήπιους χειμώνες να επιτρέπουν τη διατήρηση της δραστηριότητάς τους σχεδόν όλο το έτος, ιδιαίτερα για το κοινό κουνούπι (Culex pipiens), που αποτελεί κύριο διαβιβαστή του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα και στην Ευρώπη. Ακόμη και σε περιόδους με χαμηλές θερμοκρασίες, καταγράφεται η παρουσία τους σε αστικά κέντρα όπως η Αττική.
Η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί στενά όχι μόνο την προσαρμογή των κουνουπιών, αλλά και των νοσημάτων που μεταδίδονται από αυτά. Έρευνες καταγράφουν την παρουσία του ιού του Δυτικού Νείλου σε κουνούπια κατά τους χειμερινούς μήνες, γεγονός που αλλάζει τα δεδομένα για την προστασία της δημόσιας υγείας και το σύστημα αιμοδοσίας.
Νέα είδη και αυξημένοι κίνδυνοι
Εκτός από το Culex pipiens, στην Ελλάδα έχει εγκατασταθεί και το Ασιατικό κουνούπι τίγρης (Aedes albopictus), το οποίο δραστηριοποιείται κατά τη διάρκεια της ημέρας και αποτελεί δυνητικό φορέα ιών όπως Chikungunya, Dengue και Zika. Παρά το γεγονός ότι η αυτόχθονη μετάδοση παραμένει σπάνια, η κλιματική αλλαγή αυξάνει τον κίνδυνο επέκτασης αυτών των ασθενειών.
Τα τελευταία χρόνια, η δραστηριότητα του Ασιατικού κουνουπιού τίγρης παρατείνεται ακόμη και κατά τους χειμερινούς μήνες, με καταγραφή αυγών στη διάρκεια του χειμώνα. Η προσαρμογή του εντόμου στις νέες κλιματικές συνθήκες έχει οδηγήσει σε λήψη μέτρων ακόμη και εκτός της παραδοσιακής περιόδου καταπολέμησης.
Παράλληλα, το οικονομικό κόστος για τα νοικοκυριά αυξάνεται, καθώς απαιτούνται περισσότερα μέσα προστασίας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Δήμοι και περιφέρειες επεκτείνουν τα προγράμματα καταπολέμησης, ενώ οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, όπως οι υποδομές και το βιοτικό επίπεδο, επηρεάζουν την ένταση του φαινομένου.
Εξέλιξη και πρόληψη νέων ειδών
Ένα ακόμη είδος, το Aedes aegypti (κουνούπι του κίτρινου πυρετού), αν και δεν έχει εντοπιστεί στην Ελλάδα, βρίσκεται ήδη σε γειτονικές χώρες. Για την αποτροπή της εισαγωγής του, έχουν τεθεί σε ισχύ αυστηρά προληπτικά μέτρα για αεροσκάφη που προέρχονται από περιοχές υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων διαδικασιών όπως ο υπολειμματικός ψεκασμός και η χρήση αερολυμάτων.
Η αντιμετώπιση της αυξημένης παρουσίας και της εξάπλωσης των κουνουπιών απαιτεί συντονισμό μεταξύ κράτους, αυτοδιοίκησης και πολιτών. Η ενημέρωση και η ενεργή συμμετοχή όλων είναι κρίσιμη για την αποτελεσματική διαχείριση του φαινομένου, ενώ οι ειδικοί τονίζουν την ανάγκη για συνεχή προσαρμογή των επιχειρησιακών σχεδίων, όπως έπραξαν και τα ίδια τα έντομα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
