Την ανάγκη δημιουργίας νέων χρηματοδοτικών εργαλείων για τη στήριξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και την άρση των εμποδίων που περιορίζουν τη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων στον κλάδο ανέδειξαν οι συμμετέχοντες σε συζήτηση του Athens Defence Conference, το οποίο διοργανώνεται από το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών σε συνεργασία με το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ).
Κοινός τόπος των τοποθετήσεων ήταν ότι οι αυξημένες γεωπολιτικές προκλήσεις και οι σημαντικές επενδυτικές ανάγκες της Ευρώπης καθιστούν αναγκαία την κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών πόρων. Στόχος είναι η ενίσχυση της αμυντικής αυτονομίας και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Ανάγκη για νέους μηχανισμούς χρηματοδότησης
Ο πρόεδρος του Institut Prospective et Sécurité en Europe (IPSE), Emmanuel Dupuy, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε νέα περίοδο, όπου η ασφάλεια και η αποτροπή αποκτούν κεντρική θέση στις πολιτικές προτεραιότητες. Όπως ανέφερε, απαιτείται καλύτερος συντονισμός μεταξύ εθνικών αναγκών και ευρωπαϊκών στρατηγικών επιλογών, καθώς και ανάπτυξη νέων μηχανισμών χρηματοδότησης της αμυντικής βιομηχανίας, με αξιοποίηση αγορών και ιδιωτικών αποταμιεύσεων.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, Γιώργος Ζαββός, επισήμανε ότι το χρηματοδοτικό κενό για την ευρωπαϊκή άμυνα ανέρχεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ. Τόνισε πως η δημιουργία νέων θεσμών και εργαλείων είναι επιβεβλημένη, ενώ εκτίμησε ότι η Ελλάδα έχει τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο ανάπτυξης ενός ισχυρού αμυντικού οικοσυστήματος.
Εμπόδια και προοπτικές για τις επενδύσεις
Στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι επενδύσεις στον αμυντικό τομέα αναφέρθηκε ο επικεφαλής Corporate & Investment Banking της Τράπεζας Πειραιώς, Θεόδωρος Τζούρος. Όπως σημείωσε, παραμένουν ασάφειες σχετικά με τα κριτήρια ESG, την ευρωπαϊκή ταξινομία (EU Taxonomy) και τον χαρακτηρισμό των τεχνολογιών διττής χρήσης (dual use), γεγονός που δυσχεραίνει την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση.
Ο partner της TWJ Capital LLC, Nigel Jones, ανέφερε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να υπολείπεται των Ηνωμένων Πολιτειών στην προσέλκυση ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων για την άμυνα, λόγω μικρότερης αγοράς private equity και περιορισμένου αριθμού νεοφυών επιχειρήσεων. Παρόλα αυτά, εκτίμησε ότι το ενδιαφέρον των διεθνών επενδυτών για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία αυξάνεται, δημιουργώντας νέες προοπτικές χρηματοδότησης.
Η στρατηγική διάσταση της ευρωπαϊκής άμυνας
Ο καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας στο King's College London και στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Εμμανουήλ Καραγιάννης, τόνισε ότι προτεραιότητα για την Ευρώπη πρέπει να είναι η ενίσχυση των πραγματικών αμυντικών δυνατοτήτων και όχι η διεύρυνση της γραφειοκρατίας. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης σχέσεων εμπιστοσύνης και συνεργασίας μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα της ασφάλειας.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης επισημάνθηκε ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας απαιτεί σταθερό θεσμικό πλαίσιο, σαφείς κανόνες για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων και μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων, ώστε να καλυφθούν οι αυξημένες ανάγκες του νέου γεωπολιτικού περιβάλλοντος.