Τη στρατηγική σημασία των ελληνικών λιμένων, της ναυπηγικής βιομηχανίας και των ενεργειακών υποδομών για τη γεωπολιτική και οικονομική θέση της χώρας, ανέδειξε ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, σε συζήτηση με την πρόεδρο του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, Άρια Αγάτσα, στο πλαίσιο του Athens Defence Conference που διοργανώνεται από το Delphi Economic Forum σε συνεργασία με το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ).
Η πρόεδρος του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Άρια Αγάτσα, τόνισε ότι σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων, με τον πόλεμο στην Ουκρανία, την αστάθεια στη Μέση Ανατολή και την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κρίσιμο κόμβο μεταφορών, ενέργειας και συμμαχικής υποστήριξης, με επίκεντρο τα λιμάνια και τις στρατηγικές της υποδομές.
Απαντώντας στο ερώτημα για τον ρόλο της Ελλάδας ως «logistics anchor» της Ανατολικής Μεσογείου, ο κ. Κικίλιας επισήμανε ότι η ανάπτυξη των λιμενικών υποδομών, της ναυπηγικής βιομηχανίας και των ενεργειακών εγκαταστάσεων μπορεί να αποτελέσει βασικό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης και δημιουργίας καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας για τη νέα γενιά.
Ο υπουργός αναφέρθηκε στην αναβίωση των ελληνικών ναυπηγείων, που δημιουργεί νέες ευκαιρίες απασχόλησης και συμβάλλει στην επαναφορά της βαριάς βιομηχανίας στη χώρα. Έκανε ειδική μνεία στις επενδύσεις στα ναυπηγεία της Σύρου, του Σκαραμαγκά και της Ελευσίνας, όπου δημιουργούνται εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας και προοπτικές συμμετοχής στην κατασκευή νέων πλοίων.
Κάθε ελληνικό λιμάνι, σύμφωνα με τον υπουργό, έχει διαφορετικό και συμπληρωματικό ρόλο — εμπορικό, ενεργειακό, ακτοπλοϊκό, ναυπηγοεπισκευαστικό ή στρατηγικό. Η χώρα, όπως είπε, πρέπει να λειτουργήσει ως ενιαίο δίκτυο υποδομών και όχι ως άθροισμα αποσπασματικών εγκαταστάσεων.
Η Αλεξανδρούπολη ως στρατηγική πύλη
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Αλεξανδρούπολη, χαρακτηρίζοντάς την στρατηγική πύλη για τη Βόρεια Ελλάδα, τα Βαλκάνια και την Ευρώπη. Οι επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, όπως οι πλωτές μονάδες αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG (FSRU), σε συνδυασμό με τις σιδηροδρομικές διασυνδέσεις, μπορούν να καταστήσουν την περιοχή σημαντικό ενεργειακό και διαμετακομιστικό κόμβο.
Παράλληλα, ο κ. Κικίλιας εκτίμησε ότι οι επενδύσεις στις λιμενικές, ενεργειακές και ναυπηγικές υποδομές μπορούν να συμβάλουν στην ανάσχεση της φυγής νέων επιστημόνων και εργαζομένων στο εξωτερικό, δημιουργώντας νέες προοπτικές ανάπτυξης για τις τοπικές κοινωνίες και την ελληνική οικονομία.
Χρηματοδότηση και συμπράξεις
Αναφερόμενος στο χρηματοδοτικό μοντέλο των μεγάλων υποδομών, ο υπουργός υποστήριξε ότι απαιτείται συνδυασμός εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, καθώς και ιδιωτικών κεφαλαίων. Οι επενδύσεις εθνικής και γεωστρατηγικής σημασίας, όπως είπε, πρέπει να ιεραρχούνται σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο, ενώ για τις υπόλοιπες υποδομές υπάρχει περιθώριο αξιοποίησης ευρωπαϊκών εργαλείων και συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ).
«Δεν βλέπω κανένα πρόβλημα, το αντίθετο μάλιστα, σε συμπράξεις με τον ιδιωτικό τομέα ή σε μακροχρόνιες εκμισθώσεις, αρκεί το κράτος να διατηρεί τον έλεγχο των κρίσιμων στρατηγικών υποδομών», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Γεωστρατηγική διάσταση και ελληνοτουρκικές σχέσεις
Σχετικά με τη στρατιωτική κινητικότητα και τη συνεργασία ΝΑΤΟ και ΕΕ, ο υπουργός τάχθηκε υπέρ μιας ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να συμμετέχει ενεργά στις διεθνείς διαπραγματεύσεις και στη διαμόρφωση των περιφερειακών εξελίξεων.
Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τόνισε ότι η χώρα πρέπει να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και διαπραγμάτευσης, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι «δεν μπορεί να υπάρξει εκχώρηση εθνικών δικαιωμάτων». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και των λιμενικών υποδομών αποτελεί προϋπόθεση για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος της χώρας.
Νησιωτικότητα και βιώσιμη ανάπτυξη
Απαντώντας σε ερώτηση για την ισορροπία μεταξύ γεωστρατηγικής αξιοποίησης των λιμένων και της κοινωνικής αποστολής τους προς τις νησιωτικές κοινωνίες, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η νησιωτικότητα συνιστά στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα. Η ανάπτυξη των αφαλατώσεων, των δικτύων ύδρευσης, των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και των λιμενικών εγκαταστάσεων στα νησιά είναι, όπως είπε, προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξή τους.
Ασφάλεια, πράσινη μετάβαση και γραφειοκρατία
Ο υπουργός τόνισε ότι η ασφάλεια αποτελεί πρώτη και αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση για τα μεγάλα λιμενικά έργα, ενώ εξίσου σημαντικές είναι η ενεργειακή μετάβαση, η κυβερνοασφάλεια και η ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Για τη μετατροπή των ελληνικών λιμένων σε σύγχρονες πλατφόρμες logistics, προϋπόθεση είναι ένας συνεκτικός, μακροπρόθεσμος σχεδιασμός.
«Βλέπω πολλές φορές master plans τα οποία επιχειρούν να τα κάνουν όλα. Αυτό δεν είναι εφικτό. Πρέπει να υπάρξει ιεράρχηση των βασικών υποδομών και των χρήσεων που θα εξυπηρετεί κάθε λιμάνι», ανέφερε, φέρνοντας ως παραδείγματα το λιμάνι της Πάτρας και τις μικρότερες λιμενικές υποδομές των νησιών.
Επιπλέον, επεσήμανε ότι η πράσινη μετάβαση στη ναυτιλία πρέπει να προχωρήσει με ρεαλιστικούς όρους ώστε να μη θιγεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, ενώ οι αποφάσεις για τη ναυτιλία πρέπει να λαμβάνονται με τη συμμετοχή των κρατών και της ναυτιλιακής κοινότητας.
Τέλος, ο κ. Κικίλιας αναγνώρισε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για την ανάπτυξη των υποδομών στη χώρα παραμένει η γραφειοκρατία και οι χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης. «Δεν είναι δυνατόν ένα έργο να σχεδιάζεται σε μία γενιά και να ολοκληρώνεται δύο ή τρεις δεκαετίες αργότερα», σημείωσε, τονίζοντας την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών χωρίς εκπτώσεις στην περιβαλλοντική προστασία.
Κλείνοντας, εξέφρασε την εκτίμηση ότι τα επόμενα 25 χρόνια η ναυτιλία, οι θαλάσσιες ενεργειακές μεταφορές, η ναυπηγική βιομηχανία, οι λιμενικές υποδομές και οι μαρίνες θα αποτελέσουν τους βασικούς πυλώνες ανάπτυξης, εμπορίου και γεωπολιτικής επιρροής της Ελλάδας. «Όσο πιο γρήγορα και στρατηγικά επενδύσουμε ή επανεπενδύσουμε σε αυτούς τους τομείς, τόσο ισχυρότερη θα είναι η θέση της χώρας μας στο διεθνές περιβάλλον», κατέληξε ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.