Η 61η Μπιενάλε της Βενετίας άνοιξε σήμερα τις πύλες της χωρίς επίσημη τελετή έναρξης, υπό τη σκιά έντονων αντιδράσεων για τη συμμετοχή της Ρωσίας και του Ισραήλ. Η διοργάνωση, μία από τις κορυφαίες εκθέσεις τέχνης και πολιτισμού παγκοσμίως, θα διαρκέσει έως τις 22 Νοεμβρίου.
Η διαμάχη για τη συμμετοχή των δύο χωρών οδήγησε την περασμένη εβδομάδα στην παραίτηση ολόκληρης της κριτικής επιτροπής, με αποτέλεσμα ο Χρυσός Λέων να μην απονεμηθεί φέτος – γεγονός πρωτοφανές από το 1895, όταν πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το φεστιβάλ. Τα βραβεία θα ανακοινωθούν στο τέλος της Μπιενάλε, βάσει ψηφοφορίας του κοινού.
Περίπου 2.000 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν χθες εναντίον της συμμετοχής του Ισραήλ, επικαλούμενοι τις συνθήκες στη Λωρίδα της Γάζας. Η αστυνομία απώθησε το πλήθος με κλομπ και ασπίδες, ενώ ιταλικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι 20 εθνικά περίπτερα παρέμειναν κλειστά, καθώς το προσωπικό αρνήθηκε να εργαστεί σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Αντιδράσεις για τη ρωσική συμμετοχή
Παράλληλα, στη Βενετία σημειώθηκαν κινητοποιήσεις κατά της παρουσίας της Ρωσίας. Σε βίντεο του πρακτορείου ANSA, ακτιβιστές εμφανίζονται να κρατούν ουκρανικές και ευρωπαϊκές σημαίες και να φωνάζουν «Ρώσοι δολοφόνοι». Η φετινή συμμετοχή της Ρωσίας είναι η πρώτη μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Περίπου 50 καλλιτέχνες, επιλεγμένοι από το ρωσικό κράτος, συμμετέχουν στη μουσική περφόρμανς «Το δένδρο έχει ρίζες στον ουρανό». Αν και το ρωσικό περίπτερο παραμένει κλειστό για το κοινό, οι επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν την εγκατάσταση σε μεγάλη εξωτερική οθόνη. Η έφορος Αναστασία Καρνέεβα, κόρη διευθυντή εταιρείας όπλων του κρατικού ομίλου Rostec, δήλωσε ότι αυτό ήταν εξαρχής το σχέδιο.
Επικριτές χαρακτηρίζουν τη ρωσική παρουσία ως μέρος του «υβριδικού πολέμου» της Μόσχας. «Οι καλύτεροι πολίτες της Ρωσίας είτε βρίσκονται στη φυλακή για αντιπολεμικές χειρονομίες είτε έχουν σκοτωθεί - την ώρα που η Ευρώπη ανοίγει τις πόρτες της στους αξιωματούχους και τους προπαγανδιστές του (ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ) Πούτιν», έγραψε στο Instagram η Νάντια Τολοκονίκοβα των Pussy Riot.
«Ο Πούτιν κέρδισε την Μπιενάλε», δήλωσε με πικρία ο ιταλός υπουργός Πολιτισμού Αλεσάντρο Τζούλι στην εφημερίδα Corriere della Sera. Ωστόσο, ο αντιπρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης Ματέο Σαλβίνι επισκέφθηκε το ρωσικό περίπτερο, προειδοποιώντας κατά της λογοκρισίας, ενώ ο διευθυντής της Μπιενάλε, Πιετράντζελο Μπουταφουόκο, υπογράμμισε ότι η διοργάνωση είναι «κήπος ειρήνης και τόπος διαλόγου».
Η ουκρανική παρουσία και το καλλιτεχνικό πένθος
Η Ουκρανία αντιδρά στην επιστροφή της Ρωσίας, επικαλούμενη την καταστροφή χιλιάδων πολιτιστικών μνημείων κατά τον πόλεμο. Το ουκρανικό περίπτερο παρουσιάζει το έργο «Εγγυήσεις ασφαλείας» της Ζάνα Καντίροβα, με γλυπτό από χαρτί που αναπαριστά το The Origami Deer, μεταφερμένο σε ασφαλή τοποθεσία το 2024 από την πόλη Ποκρόβσκ του Ντονέτσκ.
Η φετινή Μπιενάλε σημαδεύεται και από απώλειες στον καλλιτεχνικό κόσμο. Η καλλιτεχνική διευθύντρια Κόγιο Κουό πέθανε πέρυσι σε ηλικία 57 ετών, ενώ η γερμανίδα καλλιτέχνις Χενρίκε Νάουμαν, που εκπροσωπεί φέτος τη Γερμανία, έφυγε από τη ζωή τον Φεβρουάριο, σε ηλικία 41 ετών. Το γερμανικό περίπτερο βασίζεται στις ιδέες της και σε αυτές της γερμανοβιετναμέζας καλλιτέχνιδος Σουνγκ Τιου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
