Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να αναζωογονήσει τη συνεργασία της με τη Συρία, καθώς η πολιτική και οικονομική σταθερότητα στη χώρα θεωρείται κρίσιμη για την επιστροφή των Σύρων προσφύγων που διαμένουν στις ευρωπαϊκές χώρες.
Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ πρόκειται να συναντηθούν με τον Σύρο ομόλογό τους Άσαντ αλ Σαϊμπάνι, εγκαινιάζοντας έναν «πολιτικό διάλογο» υψηλού επιπέδου, ενάμισι χρόνο μετά την ανατροπή του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ. Στόχος είναι η προώθηση της ανοικοδόμησης μιας χώρας που έχει πληγεί από 15 χρόνια πολέμου, με την κατάσταση να παραμένει «φρικτή», όπως ανέφερε Ευρωπαίος αξιωματούχος στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, περίπου 13 εκατομμύρια Σύροι – σχεδόν ο μισός πληθυσμός – χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια. Τον Ιανουάριο, η ΕΕ είχε δεσμευθεί να προσφέρει στη Συρία οικονομική βοήθεια ύψους 620 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027.
«Έχουμε ανάγκη η μεταβατική συριακή κυβέρνηση να καταφέρει να αποκαταστήσει τη σταθερότητα στη χώρα διότι είναι προς το συμφέρον μας», τόνισε διπλωμάτης της ΕΕ. Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε δηλώσει ότι η Ευρώπη θα κάνει «ό,τι είναι δυνατό» για να συμβάλει στην ανοικοδόμηση της Συρίας, μετά τη συνάντησή της με τον μεταβατικό πρόεδρο Άχμαντ αλ Σάρα στη Δαμασκό.
Επανεκκίνηση συμφωνιών και εμπορικών σχέσεων
Οι Ευρωπαίοι αναμένεται να αποφασίσουν την επανενεργοποίηση της συμφωνίας συνεργασίας με τη Συρία, η οποία είχε ανασταλεί το 2011 λόγω των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την κυβέρνηση Άσαντ. Πριν το 2011, οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ Συρίας και ΕΕ ανέρχονταν στα 7 δισ. ευρώ, ενώ το 2023 οι εισαγωγές από τη Συρία μειώθηκαν στα 103 εκατ. ευρώ και οι εξαγωγές προς αυτήν στα 265 εκατ. ευρώ.
Η ΕΕ εξετάζει επίσης την έναρξη διαπραγματεύσεων για σύναψη συμφωνίας σύνδεσης με τη Συρία, αντίστοιχης με αυτές που έχει υπογράψει με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τον Λίβανο. Ωστόσο, όπως παραδέχονται οι Βρυξέλλες, η διαδικασία αυτή θα είναι μακροχρόνια.
Ανθρωπιστική και οικονομική στήριξη
Παράλληλα, η ΕΕ σχεδιάζει να διευκολύνει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση για τους Σύρους, ενισχύοντας την οικονομική ανάκαμψη και στηρίζοντας τον αγροτικό τομέα με παροχή εξοπλισμού, όπως αντλίες άρδευσης. Επιπλέον, θα υπογραφεί συμφωνία στον τομέα της υγείας για την αποκατάσταση κρίσιμου νοσοκομείου στην περιοχή της Χομς.
Το προσφυγικό ζήτημα στην Ευρώπη
Η σταθεροποίηση της Συρίας έχει ιδιαίτερη σημασία για κράτη-μέλη που φιλοξενούν μεγάλους αριθμούς Σύρων προσφύγων. Περίπου ένα εκατομμύριο βρίσκονται στη Γερμανία, όπου ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στηρίζει μια αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική. Κατά την επίσκεψη του Σύρου προέδρου στο Βερολίνο, ο Μερτς εξέφρασε την ελπίδα ότι το 80% των προσφύγων θα επιστρέψουν εντός τριετίας, διευκρινίζοντας αργότερα ότι αυτή ήταν επιθυμία του ίδιου του προέδρου αλ Σάρα.
Ανάλογες προθέσεις εκφράζουν και οι αρχές της Δανίας, οι οποίες ωστόσο επισημαίνουν ότι πρέπει πρώτα να διασφαλιστούν οι κατάλληλες συνθήκες επιστροφής. Όπως δήλωσε ο Τζούλιεν Μπαρνς-Ντάσεϊ, ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής στο ECFR, «οι περισσότεροι Ευρωπαίοι γνωρίζουν ότι οι συνθήκες στη Συρία δεν βελτιώνονται αρκετά γρήγορα, ιδίως στον οικονομικό τομέα».
Αξιωματούχος της ΕΕ ξεκαθάρισε ότι δεν τίθεται θέμα αναγκαστικών επιστροφών. Το ζήτημα αναμένεται να συζητηθεί σήμερα, με τις Βρυξέλλες να επιδιώκουν «εγγυήσεις» για τακτικές συνομιλίες σχετικά με την τύχη των Σύρων προσφύγων στην ΕΕ.