Οι πυρκαγιές σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να κινηθούν φέτος σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, καθώς η κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο Ελ Νίνιο εντείνουν τις συνθήκες που ευνοούν την εξάπλωσή τους. Ήδη από τις αρχές του έτους, οι καμένες εκτάσεις έχουν φθάσει σε επίπεδα ρεκόρ, σύμφωνα με προειδοποιήσεις ερευνητών.
«Φέτος η περίοδος των πυρκαγιών στον κόσμο άρχισε πολύ δυνατά με 50% περισσότερες καμένες επιφάνειες από το μέσο όρο γι' αυτή την περίοδο της χρονιάς», ανέφερε ο Τίοντορ Κίπινγκ του Imperial College του Λονδίνου, κατά τη διάρκεια παρουσίασης σε δημοσιογράφους.
Σύμφωνα με τον ερευνητή, η καμένη έκταση είναι «κατά 20% μεγαλύτερη από το προηγούμενο ρεκόρ αφότου άρχισε το 2012 η παγκόσμια επιτήρηση», ενώ εκτιμά ότι το 2024 θα είναι μια «ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά».
Τα στοιχεία του Παγκόσμιου Συστήματος Πληροφόρησης για τις Πυρκαγιές (GWIS) δείχνουν ότι μέχρι τις 6 Μαΐου είχαν καεί 1,63 δισεκατομμύριο στρέμματα, έναντι μέσου όρου 1,1 δισεκατομμυρίου για την περίοδο 2012-2025. Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες και τη συχνότερη εμφάνιση ακραίων φαινομένων.
Επιδείνωση στην Αφρική και ανησυχία για το Ελ Νίνιο
Η τάση είναι εντονότερη στην Αφρική, όπου πολλές χώρες της δυτικής περιοχής και του Σαχέλ καταγράφουν επίπεδα ρεκόρ. Οι πυρκαγιές στη σαβάνα ενισχύονται από την εναλλαγή ισχυρών βροχοπτώσεων, που ευνοούν τη βλάστηση, και περιόδων ξηρασίας, που αυξάνουν τον κίνδυνο ανάφλεξης.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν επίσης για τις επιπτώσεις της επικείμενης επιστροφής του φυσικού φαινομένου Ελ Νίνιο, το οποίο συνδέεται με αυξημένες θερμοκρασίες παγκοσμίως. Το φαινόμενο αποτελεί μία από τις φάσεις του φυσικού κύκλου του Ειρηνικού Ωκεανού, που επηρεάζει τη θερμοκρασία, τους ανέμους και το κλίμα σε όλο τον πλανήτη.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός επισημαίνει ότι, παρά τις αβεβαιότητες, η πιθανότητα επιστροφής του Ελ Νίνιο από τον Μάιο έως τον Ιούλιο είναι αυξανόμενη, καθώς εξασθενεί το αντίθετο φαινόμενο Λα Νίνια. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να ενισχύσει τη συνεχιζόμενη άνοδο της θερμοκρασίας που προκαλείται από ανθρώπινες δραστηριότητες.
Κίνδυνος για ακραίες πυρκαγιές
«Η πιθανότητα να εκδηλωθούν ακραίες και επικίνδυνες πυρκαγιές μπορεί να είναι ενδεχομένως η πιο υψηλή στην πρόσφατη ιστορία, αν αναπτυχθεί ένα ισχυρό Ελ Νίνιο», σημειώνει ο Τίοντορ Κίπινγκ. Όπως εξηγεί, το φαινόμενο μπορεί να προκαλέσει «συνθήκες μεγάλης ζέστης και ξηρασίας στην Αυστραλία, στο βορειοδυτικό τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά και στη ζούγκλα του Αμαζονίου».
Η Φριντερίκε Ότο του Imperial College υπογραμμίζει ότι η ταυτόχρονη δράση του Ελ Νίνιο και της κλιματικής αλλαγής μπορεί να οδηγήσει σε «χωρίς προηγούμενο ακραία κλιματικά φαινόμενα», εντείνοντας περαιτέρω τις περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις παγκοσμίως.