Το Συμβούλιο της ΕΕ έδωσε σήμερα το τελικό πράσινο φως για την εφαρμογή της νέας εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ, εγκρίνοντας τους δύο κανονισμούς που καθορίζουν τις δασμολογικές δεσμεύσεις της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ της 21ης Αυγούστου 2025.
Η έγκριση αυτή ολοκληρώνει τη διαδικασία κύρωσης της συμφωνίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά και τη θετική ψήφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την περασμένη εβδομάδα. Η συμφωνία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ πριν από την προθεσμία της 4ης Ιουλίου, όπως είχε ζητήσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Συμβουλίου, η ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας επιβεβαιώνει τη δέσμευση της ΕΕ για μια σταθερή και αμοιβαία επωφελή διατλαντική εμπορική σχέση, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των ευρωπαϊκών οικονομικών συμφερόντων.
Οι δύο κανονισμοί καταργούν τους εναπομείναντες τελωνειακούς δασμούς της ΕΕ στα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ και εισάγουν προτιμησιακή πρόσβαση για ορισμένα θαλασσινά και μη ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων και μειωμένων δασμών.
Παράλληλα, παρατείνεται η αναστολή των δασμών στις εισαγωγές αστακού, περιλαμβανομένου του μεταποιημένου, για όλες τις χώρες με βάση το καθεστώς του μάλλον ευνοούμενου κράτους.
Η συμφωνία εντάσσεται στο πλαίσιο του συμβιβασμού που επιτεύχθηκε το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσιγκτον. Η ΕΕ δεσμεύεται να καταργήσει τους περισσότερους δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα, ενώ οι ΗΠΑ περιορίζουν στο 15% τους δασμούς που είχαν επιβληθεί σε ευρωπαϊκές εισαγωγές.
Μηχανισμοί διασφάλισης και δικαιώματα αναστολής
Προβλέπεται ειδικός μηχανισμός διασφάλισης που επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενεργεί άμεσα σε περίπτωση σημαντικής αύξησης εισαγωγών από τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να αναστείλει τις προτιμήσεις εφόσον η αμερικανική πλευρά δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της, ιδίως όσον αφορά τις πρόσθετες επιβαρύνσεις σε προϊόντα με χάλυβα και αλουμίνιο.
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και αξιολόγηση
Η νέα εμπορική συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευση των δύο κανονισμών στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
Ο κύριος κανονισμός θα ισχύει έως το τέλος του 2029, ενώ έως τις 30 Ιουνίου του ίδιου έτους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλει αξιολόγηση των επιπτώσεών του στις εμπορικές ροές, στα δασμολογικά έσοδα και στην οικονομία, συνοδευόμενη, εφόσον απαιτείται, από πρόταση παράτασης.
Ο κανονισμός για τις εισαγωγές αστακού θα έχει αναδρομική ισχύ από την 1η Αυγούστου 2025 και θα παραμείνει σε εφαρμογή έως τις 31 Ιουλίου 2030.
Η μεγαλύτερη εμπορική σχέση παγκοσμίως
Η ΕΕ και οι ΗΠΑ διατηρούν τη μεγαλύτερη διμερή εμπορική και επενδυτική σχέση στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 30% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών και το 43% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Το διμερές εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών ξεπέρασε τα 1,7 τρισ. ευρώ το 2025, ενώ οι αμοιβαίες επενδύσεις των δύο πλευρών υπερέβησαν τα 4,8 τρισ. ευρώ το 2024.