Πάτησαν γκάζι οι αγοραπωλησιών ακινήτων, φρέναραν γονικές παροχές, κληρονομιές

Αυξάνονται οι μεταβιβάσεις ακινήτων, κτιρίων και οικοπέδων, το 2026 όπως δείχνουν τα στοιχεία για το πρώτο δίμηνο του 2026, διάστημα κατά ο οποίο  παρουσιάζουν αύξηση πάνω από 10%, ενώ θεαματική ήταν η άνοδος που καταγράφηκε τον Φεβρουάριο, καθώς ξεπέρασε το 30%.

Μετά την πτώση κατά 7,4% των μεταβιβάσεων που καταγράφηκε το 2025 τα πρώτα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η αγορά ακινήτων δείχνει τάσεις ανάκαμψης, αλλά δεν είναι βέβαιο πως θα έχει και συνέχεια, λόγω της αβεβαιότητας που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και ταλανίζει την παγκόσμια οικονομία.

Σύμφωνα με τα αναλυτικά στοιχεία του ΥΠΕΘΟΟ, ο συνολικός φόρος μεταβίβασης ακινήτων που εισπράχθηκε από μεταβιβάσεις κτιρίων και οικοπέδων το πρώτο δίμηνο του 2026, ανήλθε σε 96,52 εκατ. ευρώ από 86,89 εκατ. ευρώ το 2025, παρουσιάζοντας αύξηση 11,1%.

Ο φόρος μεταβίβασης επί των οικοδομών που βεβαιώθηκε το πρώτο δίμηνο του έτους ανήλθε σε 81,25 εκατ. ευρώ έναντι 72,87 εκατ. ευρώ το πρώτο δίμηνο του 2025 καταγράφοντας αύξηση κατά 11,5%.

Μεταβιβάσεις γης

Ο φόρος επί των μεταβιβάσεων οικοπέδων και αγροκτημάτων, που πραγματοποιήθηκαν το α΄ δίμηνο του 2026 ανήλθε σε 15,27 εκατ. ευρώ έναντι 14,02 εκατ. ευρώ πέρυσι την ίδια περίοδο σημειώνοντας άνοδο 8,9%.

Σημαντική ήταν η άνοδος των αγοραπωλησιών τον μήνα Φεβρουάριο, καθώς ο φόρος μεταβίβασης που βεβαιώθηκε ανήλθε σε 51,38 εκατ. ευρώ από 38,8 εκατ. ευρώ τον Φεβρουάριο του 2025, αυξημένος κατά 32,44%.

Αντίστοιχα ο ΦΜΑ επί των μεταβιβάσεων οικοπέδων και αγροκτημάτων, αυξήθηκε κατά 8,61% και διαμορφώθηκε σε 7,72 εκατ. ευρώ, από 7,11 εκατ. ευρώ που ήταν ο φόρος μεταβίβασης που καταλογίστηκε τον Φεβρουάριο του 2025.

Αντίθετα ο Ιανουάριος ήταν πτωτικός, καθώς ο ΦΜΑ επί των οικοδομών διαμορφώθηκε σε 29,87 εκατ. ευρώ, από 34,07 εκατ. ευρώ πέρυσι (μείωση 12,34%), ενώ οι μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροκτημάτων αυξήθηκαν τον Φεβρουάριο με τον ΦΜΑ που βεβαιώθηκε να ανέρχεται σε 7,55 εκατ. ευρώ, από 6,91 εκατ. ευρώ τον Φεβρουάριο του 2025.

«Πάγωσαν» οι δωρεές γονικές παροχές και κληρονομιές

Κατά την ίδια περίοδο, εικόνα στασιμότητας παρουσιάζουν οι βεβαιώσεις φόρου μεταβίβασης σε δωρεές, γονικές παροχές και αποδοχές κληρονομιάς.

Συγκεκριμένα, το πρώτο δίμηνο του 2026, οι φόροι και τα τέλη επί δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών που βεβαιώθηκαν ανήλθαν σε 38,36 εκατ. ευρώ, από 38,38 εκατ. ευρώ το πρώτο δίμηνο του 2025.

Οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών που καταλογίστηκαν το α΄ δίμηνο του 2026, ανήλθαν σε 29,98 εκατ. ευρώ, από 31,62 εκατ. ευρώ πέρυσι, σημειώνοντας μείωση κατά 5,2%, ενώ οι «Φόροι και τέλη δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών»  αυξήθηκαν κατά 24%, και ανήλθαν σε 8,36 εκατ. ευρώ από 6,74 εκατ. ευρώ το πρώτο δίμηνο του 2025.

Υπενθυμίζεται ότι στις γονικές παροχές και στις δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού σε ευθεία γραμμή (γονείς σε τέκνα, παππούδες σε εγγόνια και το αντίστροφο) ισχύει το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι το 2025 ο συνολικός φόρος μεταβίβασης ακινήτων που εισπράχθηκε από μεταβιβάσεις ακινήτων (οικοδομών οικοπέδων και αγροκτημάτων), διαμορφώθηκε σε 607,93 εκατ. ευρώ, από 656,49 εκατ. ευρώ, το 2024, καταγράφοντας μείωση κατά 48,56 εκατ. ευρώ, ή κατά 7,4%.

Ο φόρος μεταβίβασης

Οι μεταβιβάσεις ακινήτων επιβαρύνονται με συντελεστή 3% επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου, όπου φορολογητέα αξία είναι συνήθως η αντικειμενική, ή μεγαλύτερη αυτής και όχι χαμηλότερη. Επίσης:

• Ο φ.μ.α. μειώνεται στο μισό (1/2) στις περιπτώσεις ανταλλαγής ακινήτων ίσης αξίας, συνένωσης οικοπέδων και οριζοντίων ιδιοκτησιών, συγχώνευσης Α.Ε. και συνεταιρισμών, καθώς και αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για δημόσια ωφέλεια.
   
• Ο φ.μ.α. μειώνεται στο τέταρτο (1/4) στις περιπτώσεις διανομής ακινήτων μεταξύ των συγκυρίων ή διάλυσης Ο.Ε., Ε.Ε., Ε.Π.Ε. και Ι.Κ.Ε. και μεταβίβασης των ακινήτων της εταιρείας στα μέλη της, κατά την εταιρική τους μερίδα (άρθρο 4 ν. 1587/1950).

Οι προκλήσεις της αγοράς ακινήτων

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το τελευταίο διάστημα η αγορά ακινήτων συνοψίζονται στις ακόλουθες:

• Κατ΄ αρχήν η αβεβαιότητα ως προς τις επιπτώσεις του πολέμου στον Περσικό Κόλπο.
   
• Η μείωση κατά 25,3% των εισροών ξένων επενδυτικών κεφαλαίων που προορίζονται για αγορές ακινήτων, που καταγράφηκε το 2025, καθώς περιορίστηκαν σε 2,06 δισ. ευρώ έναντι 2,75 δισ. το 2024.
   
• Η ανοδική πορεία του κατασκευαστικού κόστους, λόγω της αύξησης των οικοδομικών εργασιών και των οικοδομικών υλικών.
   
• Παρά τους ανωτέρω επιβραδυντικούς παράγοντες, συνεχίζεται η αυξητική πορεία των τιμών των κατοικιών, οι οποίες σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, έχουν υπερβεί και τα υψηλά επίπεδα της διετίας 2007 – 2008.