Σε δημόσια διαβούλευση τίθεται αυτή την εβδομάδα το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που προβλέπει δύο καίριες παρεμβάσεις για τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών. Οι ρυθμίσεις αυτές αναδεικνύουν τον μηχανισμό σε «καταλυτικό εργαλείο» για πολίτες και επιχειρήσεις που επιδιώκουν να τακτοποιήσουν χρέη προς τράπεζες, εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), εφορία και ασφαλιστικά ταμεία.
Οι βασικές αλλαγές αφορούν τη δυνατότητα διάσωσης της πρώτης κατοικίας μέσα από την ηλεκτρονική πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, καθώς και τη μείωση του κατώτατου ορίου ένταξης στα 5.000 ευρώ, από 10.000 ευρώ που ίσχυαν έως σήμερα.
Μέσω του μηχανισμού, οι οφειλέτες μπορούν να επιτύχουν σημαντικό «κούρεμα» και αποπληρωμή έως 240 δόσεις, μειώνοντας αισθητά τη μηνιαία επιβάρυνση. Ο αλγόριθμος της πλατφόρμας καθορίζει το ύψος της δόσης, λαμβάνοντας υπόψη περιουσιακά και εισοδηματικά δεδομένα.
Όπως επισημαίνουν πηγές του υπουργείου, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός εξελίσσεται σε ισχυρό «όπλο» για ιδιώτες με οφειλές προς τράπεζες και Δημόσιο, προσφέροντας ουσιαστική «ανάσα» στη διαχείριση των οικονομικών τους υποχρεώσεων.
Η βελτίωση των όρων λειτουργίας του Μηχανισμού, όπως ο διπλασιασμός των οικονομικών κριτηρίων για ευάλωτους πολίτες και η υποχρεωτική συμμετοχή όλων των πιστωτών, έχει αυξήσει την εγκρισιμότητα των αιτήσεων σε ποσοστό άνω του 80%, καθιστώντας επιτυχείς 8 στις 10 ρυθμίσεις.
Αύξηση επιτυχημένων ρυθμίσεων και νέα μέτρα
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, έως τα τέλη Απριλίου είχαν ολοκληρωθεί 60.388 επιτυχείς ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 18,64 δισ. ευρώ. Από αυτές, 6.971 αφορούν ευάλωτους οφειλέτες και 439 Άτομα με Ειδικές Ανάγκες.
Ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι το ιδιωτικό χρέος αποτελεί κρίσιμο πυλώνα της οικονομίας, χαρακτηρίζοντας τη διαχείρισή του ως «πολιτική συνοχής, πολιτική δεύτερης ευκαιρίας». Όπως ανέφερε, «πίσω από κάθε οφειλή, υπάρχουν οι άνθρωποι και οι ιστορίες τους».
Διάσωση πρώτης κατοικίας και νέες ρυθμίσεις
Για πρώτη φορά, παρέχεται η δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού. Οι οφειλέτες μπορούν να διαχωρίζουν την κύρια κατοικία από την υπόλοιπη περιουσία, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερο «κούρεμα» και μικρότερες μηνιαίες δόσεις. Η δόση θα προσαρμόζεται στην αξία της κατοικίας και στα εισοδήματα του οφειλέτη.
Παράλληλα, προβλέπεται η άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, εφόσον έχει εξοφληθεί το 25% της συνολικής οφειλής και έχουν ρυθμιστεί οι υπόλοιπες υποχρεώσεις προς τη φορολογική διοίκηση. Το μέτρο αυτό λειτουργεί ως ουσιαστική «ανάσα» για τους συνεπείς οφειλέτες.
Επιπλέον, εντάσσονται στον Μηχανισμό και μικρότερες οφειλές από 5.000 ευρώ, διευρύνοντας την πρόσβαση σε περισσότερους πολίτες και μικρές επιχειρήσεις. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς επιτρέπει σε μικρότερους οφειλέτες να αξιοποιήσουν τα οφέλη της ρύθμισης.
Θεσπίζεται επίσης νέα ρύθμιση έως 72 δόσεις για παλαιές αρρύθμιστες οφειλές που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τον Δεκέμβριο του 2023. Η ρύθμιση αυτή λειτουργεί συμπληρωματικά ή εναλλακτικά με τον Εξωδικαστικό, ανάλογα με το συμφέρον κάθε οφειλέτη, ωστόσο «κούρεμα» μπορεί να προκύψει μόνο μέσω του Εξωδικαστικού.
Στελέχη του υπουργείου διευκρινίζουν ότι ως όριο για τις υπό ρύθμιση οφειλές τέθηκε η 31η Δεκεμβρίου 2023, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των χρεών δημιουργήθηκε την περίοδο της κρίσης. Από το 2024 και μετά, οι νέες οφειλές θα ρυθμίζονται με την πάγια ρύθμιση των 24-48 δόσεων, ώστε να διασφαλιστεί η δημοσιονομική ισορροπία.