Την ανάγκη για συντονισμένα μέτρα στην εφαρμογή της αναθεωρημένης Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων (EPBD 2024/1275), χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση στο κόστος στέγασης, υπογραμμίζει το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece). Ο οργανισμός παρουσίασε πρόταση θεσμικού οδικού χάρτη για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στην ελληνική πραγματικότητα.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η εφαρμογή της νέας Οδηγίας μπορεί να αποτελέσει εργαλείο ενεργειακής αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος και να συμβάλει στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξουν στοχευμένες παρεμβάσεις σε κρίσιμους τομείς της αγοράς.
Η πρόταση του SBC Greece επικεντρώνεται σε τέσσερις άξονες: πράσινη χρηματοδότηση, μεταρρύθμιση του θεσμού της πολυκατοικίας, ανάπτυξη υποδομών δεδομένων για τον άνθρακα και ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης στον κατασκευαστικό τομέα.
Όπως επισημαίνει ο οργανισμός, χωρίς τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις υπάρχει κίνδυνος οι απαιτήσεις συμμόρφωσης της νέας Οδηγίας να οδηγήσουν σε πρόσθετες πιέσεις στο ήδη αυξημένο κόστος στέγασης.
Οι προκλήσεις της ελληνικής αγοράς ακινήτων
Η αναθεωρημένη Οδηγία θεσπίζει δεσμευτικές απαιτήσεις ελάχιστης ενεργειακής απόδοσης για τα κτίρια και αξιολόγηση του «Ολικού Άνθρακα Ζωής» (Whole Life Carbon), δηλαδή των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής ενός κτιρίου.
Το SBC Greece τονίζει ότι η υλοποίηση των νέων απαιτήσεων συμπίπτει με μια περίοδο όπου η ελληνική αγορά ακινήτων και το κτιριακό απόθεμα αντιμετωπίζουν συσσωρευμένες δυσκολίες και ανισορροπίες.
Με βάση στοιχεία από τη μελέτη των diaNEOsis και ΙΟΒΕ, οι δαπάνες στέγασης στην Ελλάδα αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 35,5% του οικογενειακού εισοδήματος, έναντι 19,2% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, περισσότερες από 2,2 εκατομμύρια κατοικίες παραμένουν κενές, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 35% του συνολικού οικιστικού αποθέματος.
Η κατάσταση αυτή αποδίδεται σε παράγοντες όπως ακίνητα που παραμένουν δεσμευμένα σε χαρτοφυλάκια μη εξυπηρετούμενων δανείων, παλαιά διατηρητέα κτίρια με πολεοδομικές εκκρεμότητες και δυσκολίες λήψης αποφάσεων για ανακαινίσεις σε πολυκατοικίες.
Η ενεργειακή εικόνα και οι προτάσεις του SBC Greece
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 66,8% των κατοικιών στην Ελλάδα κατατάσσεται στις χαμηλές ενεργειακές κατηγορίες Ε έως Η του ΚΕΝΑΚ, παρουσιάζοντας υψηλή κατανάλωση ενέργειας σε σχέση με τα σύγχρονα κτίρια σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης.
Αναφορά γίνεται και στις συνέπειες της οικονομικής κρίσης 2009-2019 στον κατασκευαστικό τομέα, με σημαντική μείωση των οικοδομικών αδειών και απώλεια επιχειρήσεων και εργαζομένων.
Το SBC Greece εισηγείται την εφαρμογή στην Ελλάδα του προγράμματος «Zero Carbon and Climate Resilience Readiness Framework» (ZCCRRF), που έχει αναπτυχθεί από το World Green Building Council σε συνεργασία με εθνικά συμβούλια πράσινων κτιρίων, με στόχο τη μετάβαση σε ενεργειακά αποδοτικά και κλιματικά ανθεκτικά κτίρια έως το 2050.
Η πρόταση του οργανισμού έχει ήδη επικυρωθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος.