Το εθνικό σχέδιο για την τεχνολογική μετάβαση της Ελλάδας έως το 2030, με κεντρικό άξονα τη Θεσσαλονίκη, παρουσίασε ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης στην κεντρική του ομιλία στο Aristotle Innovation Forum, που πραγματοποιήθηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).
Ο κ. Καλαφάτης τόνισε ότι «η Ελλάδα ανατρέπει οριστικά το μοντέλο των χαμηλών προσδοκιών, παύει να είναι παθητικός καταναλωτής εισαγόμενων τεχνολογιών και διεκδικεί τη θέση του ισότιμου συνδιαμορφωτή των διεθνών εξελίξεων». Όπως υπογράμμισε, «η γνώση αποτελεί τον πιο πολύτιμο εθνικό μας πόρο» και «η καινοτομία είναι η νέα μας παράδοση».
Το Εθνικό Οικοσύστημα Καινοτομίας σε αριθμούς
Ο υφυπουργός Ανάπτυξης παρουσίασε τα στοιχεία που αποτυπώνουν τη μεταμόρφωση της χώρας στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογίας:
• Οι επενδύσεις R&D αυξήθηκαν κατά 68% από το 2018 (2,2 δισ. ευρώ), φτάνοντας τα 3,65 δισ. ευρώ στα τέλη του 2024, ποσοστό 1,54% του ΑΕΠ, κατατάσσοντας την Ελλάδα στην 4η θέση στην Ευρώπη σε κρατική χρηματοδότηση.
• Καθιερώθηκε υπερέκπτωση δαπανών έρευνας έως 315% και μείωση φόρου στα Stock Options στο 5%. Το Elevate Greece ξεπέρασε τις 1.000 startups, δημιουργώντας πάνω από 8.500 θέσεις εργασίας.
• Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, διατέθηκαν πάνω από 300 εκατ. ευρώ για ερευνητικά κέντρα και το πρόγραμμα «Ερευνώ - Δημιουργώ - Καινοτομώ». Η Ελλάδα πρωτοστατεί με τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», το ευρωπαϊκό AI Factory «Pharos» και στρατηγικές συνεργασίες με OpenAI, Google, Microsoft και Mistral AI.
• Δημιουργούνται 20.000 νέες θέσεις υψηλής εξειδίκευσης, αντιστρέφοντας έμπρακτα το φαινόμενο του Brain Drain.
Η Μακεδονία στο επίκεντρο της ανάπτυξης
Εστιάζοντας στη Βόρεια Ελλάδα, ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε στο Master Plan των 30 έργων για τη Θεσσαλονίκη του 2030. Μεταξύ αυτών, το τεχνολογικό πάρκο Thess INTEC, το AI Nucleus του ΕΚΕΤΑ, ο νέος υπερυπολογιστής στη Δυτική Μακεδονία και το Mega Data Center της ΔΕΗ στην Κοζάνη. Παράλληλα, η παρουσία διεθνών εταιρειών όπως η Pfizer, η Deloitte και η Accenture επιβεβαιώνει τη δυναμική της πόλης. «Χτίζουμε τη Θεσσαλονίκη του 2030 ως Ψηφιακό Λιμένα της ΝΑ Ευρώπης», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τεχνολογία στην υπηρεσία του πολίτη
«Οι αλγόριθμοι δεν έχουν νόημα αν δεν βελτιώνουν τη ζωή των πολιτών», ανέφερε ο υφυπουργός, παρουσιάζοντας εφαρμογές όπως το σύστημα AI του ΕΚΕΤΑ/ΙΜΕΤ που προβλέπει την κυκλοφορία στη Θεσσαλονίκη με ακρίβεια 93%, μειώνοντας την κίνηση έως 15%. Επίσης, οι αισθητήρες ΕΚΕΤΑ-ΕΥΑΘ παρακολουθούν την ποιότητα του νερού, ενώ προγράμματα ψηφιακής σύγκλισης ενισχύουν την πρόσβαση ανέργων, μαθητών και ηλικιωμένων στις νέες τεχνολογίες.
Ο κ. Καλαφάτης ανακοίνωσε ότι το 2026 η Θεσσαλονίκη θα φιλοξενήσει το 1ο Φεστιβάλ Καινοτομίας, επισφραγίζοντας τον ρόλο της ως κέντρου τεχνολογικής πρωτοπορίας.
Συνέργειες και ευρωπαϊκή διάσταση
Στη Θεσσαλονίκη, ο υφυπουργός απηύθυνε χαιρετισμό στη συνδιοργάνωση του 13ου Technology Forum 2026 και του 10ου TechSaloniki, ενώ συμμετείχε στην ετήσια συνάντηση του Ευρωπαϊκού Δικτύου City Science Initiative (CSI), που διοργάνωσαν το Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας του ΑΠΘ και ο Δήμος Θεσσαλονίκης.
Ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός, οι έξυπνες πόλεις, η αστική ανθεκτικότητα και η κυκλική οικονομία αποτελούν βασικούς πυλώνες πολιτικής του Υπουργείου Ανάπτυξης. «Η καρδιά της ευρωπαϊκής αστικής καινοτομίας χτυπά σήμερα εδώ, στη Θεσσαλονίκη», ανέφερε, συγχαίροντας το ΑΠΘ για τη διοργάνωση.
Επισήμανε ότι η συμμετοχή της Θεσσαλονίκης στο δίκτυο CSI από το 2018 αντικατοπτρίζει τη δυναμική της πόλης, η οποία ηγείται του θεματικού άξονα “Thessaloniki: Health & Wellbeing”. «Αυτό το μοντέλο συνεργασίας αποτελεί την πυξίδα της στρατηγικής μας: την επιστήμη να συνομιλεί απευθείας με την κοινωνία και την τοπική αυτοδιοίκηση», πρόσθεσε, επισημαίνοντας τις συνέργειες με δίκτυα όπως το NetZeroCities, το Eurocities και την Aurora European Universities Alliance.