Αναλυτικό υπόμνημα επί του σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) απέστειλε ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Μπρατάκος, προς την ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Στο υπόμνημά του, ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ επισημαίνει ότι η Ελλάδα χρειάζεται ένα σαφές και λειτουργικό χωροταξικό πλαίσιο που θα αποτρέπει την υπερσυγκέντρωση έργων και θα προστατεύει το περιβάλλον.
Τονίζει, ωστόσο, ότι το νέο πλαίσιο πρέπει να αποτελέσει εργαλείο οργανωμένης πράσινης μετάβασης και όχι μηχανισμό διοικητικής ακινησίας, αποφεύγοντας νέα γραφειοκρατικά εμπόδια, ανατροπές σε υφιστάμενες επενδύσεις και υπέρμετρους περιορισμούς.
Ο κ. Μπρατάκος δήλωσε: «Η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί μονόδρομο για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μείωση του κόστους για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ αποτελεί μια σημαντική θεσμική ευκαιρία για τη χώρα. Η επιτυχία του, όμως, δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των απαγορεύσεων ή των περιορισμών.
Θα κριθεί από το κατά πόσο θα διαμορφώσει ένα καθαρό, προβλέψιμο, εφαρμόσιμο και αναπτυξιακά λειτουργικό πλαίσιο, το οποίο θα συνδυάζει την περιβαλλοντική προστασία, την κοινωνική αποδοχή, την επενδυτική ασφάλεια και την πραγματική παραγωγή αξιοποιήσιμης καθαρής ενέργειας».
Το ΕΒΕΑ υποστηρίζει σταθερά τον χωροταξικό εξορθολογισμό των ΑΠΕ, ζητώντας ένα πλαίσιο που θα αποφεύγει την αναδρομικότητα, θα προστατεύει τα νομίμως λειτουργούντα έργα και θα επιταχύνει την αποθήκευση.
Παράλληλα, προτείνει αναλογική αντιμετώπιση για μικρής κλίμακας έργα, επανεξέταση του πλαφόν φωτοβολταϊκής κάλυψης και αξιοποίηση πραγματικών γεωχωρικών δεδομένων.
Σύμφωνα με το Επιμελητήριο, η ελληνική οικονομία χρειάζεται περισσότερη καθαρή ενέργεια, χαμηλότερο κόστος και ανθεκτικά δίκτυα, με επενδύσεις που θα εξασφαλίζουν ασφάλεια δικαίου και δυνατότητα διεθνούς ανταγωνισμού. Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ οφείλει να υπηρετήσει αυτή την ισορροπία, συνδυάζοντας πράσινη μετάβαση με ανάπτυξη και προοπτική.
Οι 10 βασικές προτάσεις του ΕΒΕΑ
Το Επιμελητήριο εξειδικεύει τις θέσεις του σε δέκα κεντρικούς άξονες:
1. Θετική αξιολόγηση της πρωτοβουλίας: Αναγνωρίζεται η ανάγκη για καθαρούς κανόνες χωροθέτησης ανά τεχνολογία και αυστηρότερα κριτήρια για περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές, με βάση επιστημονική τεκμηρίωση.
2. Ασφάλεια δικαίου και αποφυγή αναδρομικότητας: Ζητείται μεταβατική διάταξη ώστε το νέο πλαίσιο να μην επηρεάζει αναδρομικά νομίμως λειτουργούντα ή ώριμα αδειοδοτημένα έργα.
3. Επανεξέταση του πλαφόν φωτοβολταϊκής κάλυψης: Το όριο του 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα θεωρείται περιοριστικό. Προτείνεται υπολογισμός βάσει πραγματικών δεδομένων και ευελιξία για άγονες εκτάσεις.
4. Ταχεία αδειοδότηση συστημάτων αποθήκευσης: Εισαγωγή απλουστευμένης, αυτοματοποιημένης διαδικασίας για προσθήκη μπαταριών σε υφιστάμενα έργα ή σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
5. Δημιουργία Δημόσιου Γεωχωρικού Μητρώου: Πρόταση για ανοιχτή ψηφιακή πλατφόρμα που θα αποτυπώνει δυναμικά τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής και το στάδιο ωριμότητας των νέων αιτήσεων.
6. Διακριτή μεταχείριση μικρών έργων: Ζητείται απλοποιημένο πλαίσιο για ανεμογεννήτριες και έργα έως 60 kW που εξυπηρετούν αυτοπαραγωγή και εξοικονόμηση ενέργειας.
7. Εξειδίκευση για νησιωτικές και ορεινές περιοχές: Εφαρμογή περιορισμών με αναλογικότητα και σαφής καθορισμός εξαιρέσεων «δημόσιου συμφέροντος» με διαφανή κριτήρια.
8. Περιφερειακή μέριμνα για τη Δυτική Μακεδονία: Αποφυγή μετάβασης από «λιγνιτική» σε «φωτοβολταϊκή μονοκαλλιέργεια», με προστασία αγροτικής γης και σύνδεση έργων με την τοπική απασχόληση.
9. Μηχανισμοί χρηματοοικονομικής διασφάλισης: Η αποκατάσταση του περιβάλλοντος μετά τη λήξη λειτουργίας έργων να συνοδεύεται από εγγυητικές επιστολές ή ασφαλιστήρια περιβαλλοντικής ευθύνης.
10. Ενίσχυση κοινωνικής ανταποδοτικότητας: Διασύνδεση επενδύσεων ΑΠΕ με οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες, μέσω συμμετοχής σε Ενεργειακές Κοινότητες και μείωσης κόστους για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Το υπόμνημα του ΕΒΕΑ καταλήγει ότι η μετάβαση σε περισσότερη καθαρή ενέργεια και ανθεκτικά δίκτυα πρέπει να βασίζεται σε δίκαιη ισορροπία, προστατεύοντας το περιβάλλον χωρίς να περιορίζει την επιχειρηματικότητα.