Δεκάδες χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν χθες στα Τίρανα στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα διαδήλωση του κινήματος διαμαρτυρίας κατά του σχεδίου ανέγερσης τουριστικών καταλυμάτων που συνδέεται με την οικογένεια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η 35η αυτή κινητοποίηση, η οποία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, αποτελεί την πιο μαζική από τότε που ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις στα τέλη Μαΐου ενάντια στην κατασκευή ενός πολυτελούς ξενοδοχείου. Το έργο αποδίδεται στην Ιβάνκα Τραμπ, κόρη του Αμερικανού προέδρου, και στον σύζυγό της Τζάρεντ Κούσνερ, και αφορά περιοχή του Ζβέρνετς στη νοτιοδυτική Αλβανία, που τελεί υπό καθεστώς προστασίας.
Η αντίθεση στο σχέδιο αυτό έχει συγκεντρώσει τη δυσαρέσκεια των πολιτών απέναντι στη διαφθορά, ενώ οι διαδηλωτές απαιτούν και την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
«Αυτό που ξεκίνησε ως η ‘Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο’ έχει μετατραπεί σε ευρεία λαϊκή δυσαρέσκεια», δήλωσε στο AFP η διαδηλώτρια Αλκέτα Αντέμι. «Η απουσία διαφάνειας, η αλαζονεία – αρκετά! Ο πρωθυπουργός πρέπει να φύγει», πρόσθεσε.
Η «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο» και τα περιβαλλοντικά διακυβεύματα
Η κινητοποίηση, γνωστή ως «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο», αντλεί το όνομά της από τα πουλιά που ζουν στην προστατευόμενη περιοχή όπου προβλέπεται η κατασκευή του τουριστικού συγκροτήματος. Οι διαδηλωτές υποστηρίζουν ότι το έργο, αξίας 4,6 δισ. δολαρίων, απειλεί τη βιοποικιλότητα και τη γειτονική λιμνοθάλασσα, κρίσιμη για τη μετανάστευση των πτηνών.
Οι επενδυτές, από την πλευρά τους, φιλοδοξούν να μετατρέψουν το ακατοίκητο νησί Σαζάν – πρώην μυστική κομμουνιστική στρατιωτική βάση – σε πολυτελή τουριστικό προορισμό. Το σχέδιο έχει προκαλέσει αντιδράσεις ήδη από το 2024, όταν παρουσιάστηκε για πρώτη φορά, με τις εντάσεις να αναζωπυρώνονται μετά την περίφραξη και τις εκσκαφές που ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου.
Κλιμάκωση και συγκρούσεις στα Τίρανα
Καθημερινές διαδηλώσεις πραγματοποιούνται στην πρωτεύουσα της Αλβανίας, ενώ δύο φορές αυτή την εβδομάδα πλήθη συγκεντρώθηκαν έξω από το κοινοβούλιο επιχειρώντας να εμποδίσουν την πρόσβαση των βουλευτών. Την Πέμπτη σημειώθηκαν επεισόδια, όταν εκατοντάδες διαδηλωτές έσπασαν τον αστυνομικό κλοιό και ακολούθησαν συγκρούσεις με χρήση δακρυγόνων και νερού υπό πίεση.
Σύμφωνα με την αστυνομία, δεκαπέντε αστυνομικοί τραυματίστηκαν και 25 διαδηλωτές συνελήφθησαν. Το Albanian Helsinki Comittee (AHC) εξέφρασε «ανησυχία για την κλιμάκωση της κατάστασης», καταγγέλλοντας «δυσανάλογη χρήση ισχύος» και ζητώντας ανεξάρτητη έρευνα για τα περιστατικά βίας.
Συνθήματα και μαζική συμμετοχή
Παρά τα επεισόδια, ο κύριος όγκος των συγκεντρώσεων παραμένει ειρηνικός. Οι διαδηλωτές φώναζαν «Απελευθερώστε τα παιδιά», αναφερόμενοι στους 19 κρατούμενους, και κρατούσαν πανό με συνθήματα όπως «Η Αλβανία δεν πωλείται» και «Καταργείστε τον νόμο για τις προστατευόμενες περιοχές».
Πολλοί κρατούσαν ροζ φλαμίνγκο, σύμβολο του κινήματος, ενώ άλλοι είχαν μαζί τους μια τσιμεντένια τούρτα – αναφορά στα 62α γενέθλια του πρωθυπουργού Ράμα. Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν και Αλβανοί της διασποράς, όπως η Τζέκου Σένα, που επέστρεψε από τον Καναδά δηλώνοντας: «Δεν είμαστε κατά των ξένων επενδύσεων, είμαστε υπέρ της αξιοπρέπειας, του σεβασμού και της διαφάνειας».