Ο ενεργειακός χάρτης της Ευρώπης μετασχηματίζεται ραγδαία, με την Ελλάδα να αναδεικνύεται σε «φάρο σταθερότητας» και κομβικό σημείο για την ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής, σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου. Ο υπουργός έκανε τις δηλώσεις αυτές στο συνέδριο CERAWeek 2026 στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο κ. Παπασταύρου, που συμμετέχει στην κορυφαία διεθνή ενεργειακή διοργάνωση στο Χιούστον, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη απομακρύνεται οριστικά από την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Όπως τόνισε, η ήπειρος στρέφεται πλέον προς εναλλακτικές πηγές ενέργειας, με έμφαση στο αμερικανικό LNG και στην ανάπτυξη κρίσιμων υποδομών. Παράλληλα, ανέδειξε τον ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου ως έργου-ορόσημου για τη διασύνδεση των αγορών ενέργειας, καλώντας τα κράτη-μέλη της ΕΕ να στηρίξουν ενεργά την υλοποίησή του.
Η Ευρώπη μετά το ρωσικό αέριο
Στο πάνελ με θέμα “The Gas bridge: Connecting EastMed gas to global markets”, όπου συμμετείχαν επίσης η γενική διευθύντρια Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ντίτε Γιούλ-Γιέργκενσεν, ο επικεφαλής παγκόσμιας συμβουλευτικής φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας της S&P Global Έρικ Έιμπεργκ και ο γενικός γραμματέας του East Mediterranean Gas Forum Οσάμα Μομπάρεζ, ο υπουργός επισήμανε ότι η αντίληψη περί «φθηνής» ενέργειας στην Ευρώπη αποδείχθηκε λανθασμένη, καθώς δεν συνοδευόταν από ασφάλεια εφοδιασμού.
Αναφερόμενος στην απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, σημείωσε πως «δεν υπάρχει επιστροφή». Τόνισε την ανάγκη να διασφαλιστεί το κλείσιμο της εισόδου ρωσικού αερίου μέσω του TurkStream και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις αντικατάστασής του από αμερικανικό LNG. Για τον σκοπό αυτό, επεσήμανε τη σημασία των επενδύσεων σε υποδομές και της ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να περιορίσει τη ρυθμιστική αβεβαιότητα, ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη του ιδιωτικού τομέα.
Η Ελλάδα ως πυλώνας σταθερότητας
Ο υπουργός χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο έργο που «επανασχεδιάζει ολόκληρη την περιοχή», συμβάλλοντας στην επανασύνδεση χωρών που είχαν διαχωριστεί από ιστορικούς και γεωγραφικούς παράγοντες. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σύνδεσή του με τον διάδρομο IMEC και την πρωτοβουλία 3+1 με τη συμμετοχή Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ.
Σε ό,τι αφορά την ελληνική ενεργειακή στρατηγική, ο κ. Παπασταύρου επισήμανε ότι η χώρα προχωρά στην ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων σε συνεργασία με τις Chevron και ExxonMobil. Όπως εκτίμησε, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε παραγωγό φυσικού αερίου τα επόμενα χρόνια.
Επενδύσεις και ανανεώσιμες πηγές
Σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Bloomberg, ο υπουργός υπογράμμισε τον ενεργειακό μετασχηματισμό της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι πάνω από το 55% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, έναντι 65% από λιγνίτη το 2005. Η διαφοροποίηση αυτή, όπως είπε, λειτουργεί ως αντίβαρο στις αυξήσεις τιμών, αν και μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο του ενεργειακού κόστους.
Αναφερόμενος στα επόμενα βήματα, χαρακτήρισε «ιστορική στιγμή» για την Ελλάδα την επικείμενη πρώτη ερευνητική γεώτρηση της ExxonMobil στο Ιόνιο μέσα στους επόμενους 12 μήνες. Υπενθύμισε επίσης ότι εγκρίθηκαν από τη Βουλή συμφωνίες με τις Chevron και HelleniQ Energy για σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης.
«Η Ελλάδα είναι στην πράξη ένας πυλώνας, αν όχι ένας φάρος, σταθερότητας σε μια πολύ ταραγμένη περιοχή», κατέληξε ο υπουργός, τονίζοντας ότι η χώρα λειτουργεί ως πύλη για το αμερικανικό LNG προς τη νοτιοανατολική Ευρώπη και ως ενεργειακός κόμβος για την ευρύτερη περιοχή.