Στα 22,6 εκατ. ευρώ υπολογίζονται οι ζημίες που προέκυψαν από απάτες στις ηλεκτρονικές πληρωμές το 2025, με τον επιμερισμό του κόστους να επιβαρύνει κυρίως τους καταναλωτές και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που αποδέχονται συναλλαγές με κάρτες, ενώ οι τράπεζες ευθύνονται σε πολύ μικρότερο βαθμό για τα περιστατικά απάτης.
Αυτό δείχνουν τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025, σύμφωνα με τα οποία οι κάτοχοι-χρήστες καρτών επωμίστηκαν το 62% της συνολικής ζημιάς, ενώ οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που αποδέχονται συναλλαγές καρτών με το 31%. Τέλος, οι πάροχοι-εκδότες καρτών πληρωμών επιβαρύνθηκαν σε ποσοστό 7%.
Αυτό σημαίνει πως οι πολίτες-θύματα επιβαρύνθηκαν με περίπου 14 εκατ. ευρώ, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών με 7 εκατ. ευρώ, ενώ οι πάροχοι-εκδότες καρτών πληρωμών, δηλαδή οι τράπεζες, με 1,6 εκατ. ευρώ.
Αυτό συμβαίνει διότι οι περισσότερες απάτες συναλλαγών δεν πραγματοποιούνται μέσω παραβίασης των τραπεζικών συστημάτων, αλλά μέσω social engineering, που επικεντρώνεται στον ανθρώπινο παράγοντα και στο πώς να τον ξεγελάσουν.
Με ευρέως διαδεδομένες μεθόδους, όπως πλαστά email, αναρτήσεις στα social media, ή ακόμη και επείγοντα τηλέφωνα, οι απατεώνες καταφέρνουν να αποσπάσουν από τον καταναλωτή τα στοιχεία της κάρτας του, ή ακόμη και να τον πείσουν να ολοκληρώσει ο ίδιος τη συναλλαγή, εγκρίνοντας κάθε βήμα των ελέγχων, με κωδικούς και βιομετρικά στοιχεία, που προσφέρουν τα mobile banking apps οι πλατφόρμες web banking.
Την τάση αυτή επιβεβαιώνουν πηγές του τραπεζικού κλάδου, που υπογραμμίζουν την ανάγκη της συνεχούς ενημέρωσης και εκπαίδευσης του καταναλωτικού κοινού, ώστε να μπορούν να προστατευτούν από τις απάτες.
Μειωμένα κατά 9% τα περιστατικά απάτης το 2025
Πάντως, αξίζει να αναφερθεί πως το 2025 τα περιστατικά συναλλαγών απάτης με κάρτες πληρωμών υποχώρησαν κατά 9% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, με μόλις μια συναλλαγή ανά 7,6 χιλιάδες να είναι απάτη.
Επιπλέον, η αναλογία του αριθμού των συναλλαγών απάτης προς τον συνολικό αριθμό συναλλαγών ανήλθε σε 0,013%, ποσοστό μειωμένο κατά 20% σε ετήσια βάση, αποδεικνύοντας πως οι αυστηρές μέθοδοι προστασίας της ΕΕ, καθώς και τα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης όλων των εμπλεκόμενων φορέων (τράπεζες, πάροχοι πληρωμών, acquirers, ΔΙΑΣ) είναι κάτι παραπάνω από αποτελεσματικοί και βελτιώνονται διαρκώς.
Όπως τονίζει η Τράπεζα της Ελλάδος, η συνεχής βελτίωση των πρακτικών πρόληψης της απάτης από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, η συνεργασία τους με εθνικούς και ξένους φορείς που στοχεύουν στην εξάρθρωση εγκληματικών οργανώσεων, καθώς και η συνεχής ενημέρωση των καταναλωτών, αποτελούν τους τρεις πιο σημαντικούς παράγοντες που συνέβαλαν στη μείωση των συναλλαγών απάτης.
Σε έκθεσή του για την Ελλάδα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναφέρει πως το πλαίσιο της χώρας μας για την καταπολέμηση του «μαύρου» χρήματος έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια και παραμένει ισχυρό, αν και υπάρχει χώρος για βελτίωση.
Αξίζει να αναφερθεί πως στις αρχές του 2026 ξεκίνησε την επίσημη λειτουργία της η νέα υπερεθνική ευρωπαϊκή αρχή Anti-Money Laundering Authority (AMLA), με σκοπό την άμεση και έμμεση εποπτεία ιδρυμάτων του χρηματοπιστωτικού και του μη χρηματοπιστωτικού τομέα της ΕΕ ως προς την πρόληψη του ξεπλύματος μαύρου χρήματος.
Πάντως, όσο και αν ενισχύουν τα συστήματα ασφαλείας τους οι φορείς, οι περισσότεροι απατεώνες δεν προσπαθούν να χακάρουν τα τραπεζικά συστήματα, όσο να ξεγελάσουν τους κατόχους των λογαριασμών, προκειμένου οι ίδιοι να δώσουν πρόσβαση στον λογαριασμό ή να εγκρίνουν μια συναλλαγή.
Συνεπώς, κρίνεται απαραίτητη η συνεχής ενημέρωση και εκπαίδευση του καταναλωτικού κοινού, ώστε να μπορούν να προστατευτούν από τις απάτες, σχολιάζουν πηγές του τραπεζικού κλάδου.
Οι απάτες που καταγράφηκαν το 2025
Βάσει των στοιχείων της ΤτΕ, το 2025 αναφερθηκαν 363.101 συναλλαγές απάτης με κάρτες πληρωμών, οι οποίες αντιστοιχούν σε 1 συναλλαγή απάτης ανά 7,6 χιλ. συναλλαγές το 2025.
Παράλληλα, ο δείκτης της αναλογίας της αξίας των συναλλαγών απάτης προς την συνολική αξία συναλλαγών (Fraud-to-Transaction ratio in value terms) μειώθηκε στο 0,019%, αντιστοιχώντας σε 1 ευρώ αξία συναλλαγής απάτης ανά 5,3 χιλ. αξία συναλλαγών το 2025, έναντι 1 ευρώ αξίας συναλλαγής απάτης ανά 4,9 χιλ. αξία συναλλαγών το 2024.
Όσον αφορά τον αριθμό των συναλλαγών απάτης ανά τύπο συναλλαγής παρατηρούνται μειώσεις της απάτης σε όλους τους τύπους συναλλαγών.
Συγκεκριμένα, ο αριθμός των περιστατικών απάτης στις συναλλαγές σε POS μειώθηκε κατά 21%, στις συναλλαγές σε ATM κατά 6% και στις εξ΄ αποστάσεως συναλλαγές χωρίς φυσική παρουσία κάρτας κατά 7% σε σχέση με το 2024.
Σημαντική μείωση κατά 28% παρατηρήθηκε στην αξία των συναλλαγών απάτης για τις συναλλαγές σε POS, ενώ οι συναλλαγές σε ATM παρουσίασαν οριακή μείωση κατά 2% σε αξία. Αντιθέτως, αύξηση παρατηρήθηκε στην αξία των συναλλαγών απάτης στις εξ΄ αποστάσεως συναλλαγές χωρίς φυσική παρουσία κάρτας κατά 4%.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
