Για τη σιωπηλή μεταρρύθμιση στην οργάνωση του χώρου, των χρήσεων γης και των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών γράφει σε άρθρο του στην εφημερίδα «Καθημερινή» ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος.
Όπως επισημαίνει, «η πρόσφατη εξάρθρωση από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της Αστυνομίας κυκλώματος επίορκων υπαλλήλων στην Αττική που εκβίαζε ιδιώτες για την έκδοση οικοδομικών αδειών προκάλεσε εύλογα ερωτηματικά και αγανάκτηση: ‘Τι γίνεται επιτέλους με τις τοπικές πολεοδομίες;’».
Τα στοιχεία της υπόθεσης, σημειώνει, ανέδειξαν διαχρονικές παθογένειες στη σχέση πολιτών και πολεοδομικών υπηρεσιών, όπως καθυστερήσεις, αδιαφάνεια, προσωπικές εξαρτήσεις και συναλλαγές που ευδοκιμούν όταν οι διαδικασίες είναι αργές και η ευθύνη διάχυτη.
Η «σιωπηλή» μεταρρύθμιση της κυβέρνησης
Ο υπουργός υπογραμμίζει ότι τρία χαρακτηριστικά στιγμιότυπα των τελευταίων 12 μηνών αποδεικνύουν πως η κυβέρνηση υλοποιεί μεθοδικά μια σιωπηλή μεταρρύθμιση στον χωρικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, η οποία δεν έχει λάβει τη δημοσιότητα που της αναλογεί.
Τον Ιούνιο του 2025, το Υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της πρώτης ψηφιακής έρευνας αξιολόγησης δημοσίων υπηρεσιών από τους πολίτες. Σύμφωνα με την έρευνα, 65.000 πολίτες βαθμολόγησαν κάτω από τη βάση τις υπηρεσίες δόμησης των δήμων λόγω καθυστερήσεων, γραφειοκρατίας, διαφθοράς και υποστελέχωσης.
Τον Σεπτέμβριο του 2025, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε από το βήμα της ΔΕΘ την υπαγωγή των αποκεντρωμένων υπηρεσιών δόμησης των δήμων στο νέο οργανισμό του Ψηφιακού Κτηματολογίου, με στόχο την καθετοποίηση, απλοποίηση και ψηφιοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας.
Τον Μάιο του 2026, το Ελληνικό Κτηματολόγιο ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης της χώρας στο 99%, ένα έργο που αποτελεί ορόσημο για τη διαφάνεια και την ανάπτυξη και συνδέεται με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Διοικητική πρόκληση δύο αιώνων
Ο Άκης Σκέρτσος εξηγεί ότι η καθυστέρηση της κτηματογράφησης οφείλεται στη διοικητική πολυπλοκότητα και την ιστορική έλλειψη οργανωμένων μητρώων γης. Η Ελλάδα, όπως αναφέρει, κληρονόμησε κατακερματισμένη μικροϊδιοκτησία, ατελείς τίτλους και ασύνδετα υποθηκοφυλακεία, χωρίς ενιαίο νομοθετικό και χαρτογραφικό πλαίσιο.
Χάρη στις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις, η χώρα αποκτά ολοκληρωμένο Κτηματολόγιο, κυρωμένους δασικούς χάρτες, συστηματική καταγραφή αιγιαλού και παραλίας, ψηφιακή οριοθέτηση υδατορεμάτων και ειδικά χωροταξικά σχέδια για τουρισμό, βιομηχανία και ΑΠΕ.
«Πόσοι γνωρίζουν», αναρωτιέται, «ότι έως το 2024 καταργήθηκαν τα 392 υποθηκοφυλακεία της χώρας και ψηφιοποιήθηκαν 620 εκατ. σελίδες αρχείων που μεταφέρθηκαν στο cloud του Κτηματολογίου;».
Σύνδεση Κτηματολογίου και Πολεοδομιών
Η μεταρρύθμιση του Κτηματολογίου, σύμφωνα με τον υπουργό, αποτελεί πρότυπο για τον μετασχηματισμό των πολεοδομιών. Η κεντρικοποίηση, η ψηφιακή ιχνηλασιμότητα και οι ενιαίοι κανόνες μειώνουν δραστικά τις εκκρεμότητες και περιορίζουν τη διοικητική αυθαιρεσία.
Στην Αθήνα, οι εκκρεμότητες μειώθηκαν από 56.000 σε περίπου 4.500, ενώ στη Θεσσαλονίκη από 60.000 σε περίπου 5.600. Η ψηφιακή διαχείριση, τονίζει, είναι ο μόνος δρόμος για αποτελεσματικές πολεοδομίες.
Αναπτυξιακή διάσταση και θεσμική τομή
Οι αλλαγές αυτές ξεπερνούν τη διοικητική τους σημασία και επηρεάζουν άμεσα την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας. Όπως σημειώνει ο Άκης Σκέρτσος, πρόκειται για ελληνικές μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν από τη δημόσια διοίκηση με τη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο επιτάχυνε έργα δεκαετιών.
Η περίοδος αυτή, υπογραμμίζει, μπορεί να αποδειχθεί ιστορική, καθώς η Ελλάδα αποκτά τη δυνατότητα να απαντήσει στα θεμελιώδη ερωτήματα της χωρικής οργάνωσης: σε ποιον ανήκει ο χώρος, τι είναι ο χώρος και τι επιτρέπεται σε αυτόν.
Στόχος είναι η ολοκλήρωση της προσπάθειας έως το τέλος της δεκαετίας, ώστε να επιτευχθεί μια θεσμική τομή που θα ενισχύσει την ανάπτυξη, θα περιορίσει τη διαφθορά και θα κλείσει μια εκκρεμότητα δύο αιώνων.
«Καμία οικονομία δεν μπορεί να αναπτυχθεί βιώσιμα όταν δεν έχει κλείσει αυτές τις εκκρεμότητες», καταλήγει ο υπουργός Επικρατείας, προσθέτοντας πως η πραγματική απάντηση στη διαφθορά και τη γραφειοκρατία είναι η αλλαγή του συστήματος, με περισσότερη ψηφιοποίηση, διαφάνεια και κεντρικό έλεγχο.