Η κλιματική αλλαγή ευθύνεται «αναμφισβήτητα» για την ένταση του καύσωνα που πλήττει τη δυτική Ευρώπη, σύμφωνα με μελέτη της επιστημονικής ομάδας World Weather Attribution (WWA) που δημοσιεύθηκε σήμερα. Οι ερευνητές τονίζουν ότι ένα τέτοιο φαινόμενο θα ήταν σχεδόν αδύνατο πριν από 50 χρόνια.
Οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα, θα ήταν «ουσιαστικά αδύνατες» το 1976 – χρονιά κατά την οποία επίσης σημειώθηκε καύσωνας. Οι επιστήμονες αποδίδουν τη διαφορά στην ανθρωπογενή κλιματική απορρύθμιση, η οποία εντείνει τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ένα παρόμοιο κύμα καύσωνα το 1976 θα συνοδευόταν από θερμοκρασίες χαμηλότερες κατά 3,5°C την ημέρα και 2,4°C τη νύχτα. «Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι τα τελευταία 50 χρόνια, κατά τα οποία η θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά 1,1°C, η πιθανότητα ενός τέτοιου καύσωνα έχει αλλάξει τρομερά», δήλωσε ο Θίοντορ Κίπινγκ του Imperial College του Λονδίνου, συντάκτης της έρευνας.
«Αυτό το επεισόδιο (καύσωνα) δεν θα μπορούσε να συμβεί τον Ιούνιο χωρίς την κλιματική αλλαγή», πρόσθεσε ο ίδιος. Η δυτική Ευρώπη βιώνει ακραίες θερμοκρασίες εδώ και πάνω από μία εβδομάδα, λόγω μιας μεγάλης μάζας θερμού αέρα από την Αφρική, που εγκλωβίζεται από υψηλή πίεση σε μεγάλο υψόμετρο.
Η Φριντερίκε Ότο του Imperial College σχολίασε ότι «το κλιματικό φαινόμενο δεν είναι ιδιαίτερα ασυνήθιστο αλλά οι θερμοκρασίες είναι, ή τουλάχιστον ήταν πριν από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή».
Ανθρωπογενείς αιτίες και επιστημονική τεκμηρίωση
Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή συνδέεται με την εκτεταμένη χρήση ορυκτών καυσίμων – άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου – καθώς και με την αποψίλωση των δασών. Οι επιστήμονες της WWA συνέκριναν πρόσφατα μετεωρολογικά δεδομένα και προβλέψεις με στοιχεία από το 2003 και το 1976.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε ταχύτατα και δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από άλλους ερευνητές, ωστόσο οι συντάκτες της υπογραμμίζουν ότι η μεθοδολογία τους έχει ήδη επικυρωθεί από την επιστημονική κοινότητα. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα, οι θερμές νύχτες είναι σήμερα 100 φορές πιο πιθανές από ό,τι το 2003, ενώ τα θερμικά «πικ» της ημέρας περίπου 10 φορές πιο πιθανά.
Οι ερευνητές απέκλεισαν το ενδεχόμενο το φαινόμενο Ελ Νίνιο να συνέβαλε στο κύμα καύσωνα. Η Ότο σημείωσε ότι η «θερμική καταπόνηση», δηλαδή ο συνδυασμός υψηλών θερμοκρασιών και υγρασίας, καθιστά το φαινόμενο «ιδιαίτερα δυσάρεστο και επικίνδυνο».
Επιπτώσεις και προοπτικές
Σχεδόν το 45% των 854 πόλεων που αναλύθηκαν σε 30 ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη καταρρίψει ή πλησιάζουν να καταρρίψουν τα ιστορικά τους ρεκόρ θερμικής καταπόνησης. Η ανάλυση του WWA επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις στην υγεία μόλις αρχίζουν να γίνονται αισθητές, υπενθυμίζοντας ότι περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονταν με τη ζέστη το καλοκαίρι του 2022.
«Δεν κάνουμε αρκετά για να επιβραδύνουμε τον ρυθμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη αυτή τη στιγμή. Και καθώς αυτός ο ρυθμός συνεχίζεται, θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε θερμοκρασίες ρεκόρ να ξεπερνιούνται όλο και πιο συχνά», δήλωσε η Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια στο Imperial College.
Η Ευρώπη παραμένει η ήπειρος που θερμαίνεται με τους πιο γρήγορους ρυθμούς, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για το μέλλον της ενεργειακής ασφάλειας, της δημόσιας υγείας και της οικονομικής σταθερότητας.